YOMEDIA
  • Câu hỏi:

    Phân tích nội dung, ý nghĩa cặp phạm trù khả năng và hiện thực?

    Lời giải tham khảo:

    Khái niệm khả năng và hiện thực 

    •  Khả năng chỉ cái hiện chưa có, chưa tới, nhưng sẽ tới, sẽ có khi có các điều kiện thích hợp. Hiện thực chỉ cái hiện đã có, hiện đang tồn tại thật sự. Khả năng là cái hiện chưa có. Nhưng khả năng đó đang tồn tại.
    • Phân biệt khả năng với hiện thực là ở chỗ khả năng là cái hiện chưa có, chưa tới, còn hiện thực là cái hiện đã có, đã được thực hiện. Cần phân biệt khả năng với tiền đề. Tiền đề là những điều kiện tiên quyết sơ bộ của một cái gì đó, đều là những cái hiện đang tồn tại thật sự, tức đều là hiện thực và trên cơ sở các tiền đề hay điều kiện ấy xuất hiện cái mới. Chính cái mới này trong trạng thái tiềm thế mới là khả năng.
    • Cần phân biệt khả năng với ngẫu nhiên. Sự khác nhau ở chỗ, một bên khả năng là cái hiện chưa có, nhưng sẽ có, sẽ tới, sẽ xảy ra khi có kiều kiện tương ứng. Còn một bên ngẫu nhiên là cái có thể xảy ra, cũng có thể không, có thể xảy ra như thế này, hoặc như thế khác.

    Biện chứng giữa khả năng và hiện thực 

    • Khả năng và hiện thực có quan hệ thống nhất biện chứng, giữa chúng có sự chuyển hóa lẫn nhau. Bởi vì, hiện thực được chuẩn bị bởi khả năng, còn khả năng biến thành hiện thực. Hiện thực này do sự vận động nội tại của nó lại nảy sinh ra những khả năng mới, cứ như vậy tạo ra một quá trình vô tận của sự chuyển hóa lẫn nhau giữa khả năng và hiện thực. 
    • Cùng trong những điều kiện nhất định, ở cùng một sự vật có thể tồn tại một số khả năng, chứ không phải chỉ có một khả năng. Bởi vì, ngoài những khả năng vốn có sẵn, khi có thêm những điều kiện mới bổ sung thì sự vật xuất hiện những khả năng mới. Thực chất, là một hiện thực mới phức tạp hơn đã xuất hiện do sự sự tác động qua lại giữa sự vật cũ với điều kiện mới vừa được bổ sung. Như vậy, ngay cả một khả năng cũng có sự thay đổi, vì nó phụ thuộc vào sự biến đổi của sự vật trong những điều kiện cụ thể.

    Ý nghĩa phương pháp luận 

    • Trong hoạt động thực tiễn phải trên cơ sở hiện thực, chứ không phải khả năng. Tuy nhiên, không phải hoàn toàn bỏ qua, hoặc coi thường khả năng, mà phải tính đến các khả năng để có thể đưa ra chủ trương, chính sách và kế họach cho đúng có tính khả thi. Trong nhận thức, nhất là nhận thức khoa học phải tìm ra, xác định cho được các khả năng phát triển của sự vật ở trong chính bản thân nó, và căn cứ vào tương quan lực lượng giữa các mặt bên trong với những điều kiện bên ngoài. Không nên tuyệt đối hóa vai trò của nhân tố chủ quan, hoặc xem thường vai trò ấy trong việc biến đổi khả năng thành hiện thực, v.v...
    ADSENSE

 

 

CÂU HỎI KHÁC

YOMEDIA