-
Câu hỏi:
Định nghĩa qui luật và vai trò các qui luật cơ bản của phép biện chứng duy vật?
Lời giải tham khảo:
- Qui luật là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến và lặp lại giữa các sự vật và hiện tượng hoặc giữa các mặt của mỗi sự vật và hiện tượng.
- Qui luật mang tính khách quan, không có qui luật mang tính chủ quan. Nội dung và vai trò của các qui luật khách quan đều phụ thuộc vào những điều kiện khách quan đã sinh ra nó. Vì vậy, tùy theo những mối liên hệ và điều kiện khách quan cụ thể mà ở mỗi qui luật đều có sự qui định về không gian, thời gian và có vai trò cụ thể khác nhau.
- Các qui luật hết sức đa dạng và phong phú nhưng về cơ bản có phân loại hệ thống các qui luật của hiện thực khách quan là các qui luật phổ biến, qui luật chung và qui luật riêng.
- Qui luật phổ biến là những qui luật tác động trong mọi lĩnh vực của tự nhiên - xã hội và tư duy. Qui luật chung có phạm vi tác động rộng hơn so với luật riêng và hẹp hơn so với qui luật phổ biến. Chẳng hạn, qui luật bảo toàn chuyển hoá năng lượng, v.v... Qui luật riêng biểu hiện những mối liên hệ đặc trưng cho một phạm vi nhất định. Chẳng hạn, như qui luật cơ học, qui luật đồng hoá dị hoá, v.v...
- Mối quan hệ giữa qui luật khách quan và hoạt động có ý thức của con người. Qui luật mang tính khách quan không phụ thuộc vào ý thức của con người. Nhưng về nguyên tắc là con người không thể sáng tạo thuần túy ra qui luật mà con người có khả năng nhận thức và vận dụng được những qui luật khách quan.
- Với tư cách là một khoa học, phép biện chứng duy vật nghiên cứu những qui luật phổ biến tác động trong tất cả các lĩnh vực tự nhiên - xã hội và tư duy. Hệ thống các qui luật cơ bản của phép biện chứng duy vật: Qui luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất và ngược lại nghiên cứu phương thức của sự vận động và phát triển; Qui luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập nghiên cứu nguồn gốc, động lực bên trong của mọi sự vận động và phát triển; qui luật phủ định của phủ định nghiên cứu khuynh hướng của quá trình phát triển thông qua các chu kỳ vận động của các sự vật và hiện tượng, v.v...
CÂU HỎI KHÁC
- Đặc trưng của tri thức triết học và sự biến đổi đối tượng nghiên cứu của triết học qua các giai đoạn lịch sử ?
- Vấn đề cơ bản của triết học. Cơ sở để phân biệt chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm?
- So sánh phương pháp biện chứng và phương pháp siêu hình?
- Trình bày vai trò thế giới quan, phương pháp luận của triết học và vai trò của triết học Mác - Lênin?
- Những tư tưởng cơ bản của triết học Phật giáo?
- Cuộc đấu tranh giữa triết học duy vật và triết học duy tâm trong triết học Trung Hoa cổ đại?
- Trình bày nội dung cơ bản những tư tưởng triết học Aâm dương – Ngũ hành?
- Trình bày nội dung cơ bản triết học Nho giáo?
- Trình bày những nội dung thể hiện lập trường duy vật và duy tâm của tư tưởng triết học Việt Nam?
- Trình bày những nội dung của tư tưởng yêu nước Việt Nam?
- Trình bày những quan niệm về Đạo” làm người của những tư tưởng triết học Việt Nam?
- Đặc điểm kinh tế- xã hội và triết học xã hội Pháp cuối thế kỷ XVIII?
- Một số triết gia tiêu biểu triết học khai sáng Pháp thế kỷ XVIII?
- Đặc điểm kinh tế - xã hội và triết học của triết học cổ điển Đức thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX?
- Ý nghĩa bước ngoặt cách mạng do Mác thực hiện trong triết học?
- Lênin phát triển triết học Mác?
- Tại sao nói vận động là phương thức tồn tại của vật chất, là thuộc tính cố hữu của vật chất?
- Tính thống nhất vật chất của thế giới?
- Phân tích bản chất của ý thức và vai trò của tri thức khoa học?
- Sự ra đời của phép biện chứng duy vật?
- Định nghĩa phạm trù và phân biệt sự khác nhau giữa phạm trù triết học và phạm trù của khoa học cụ thể?
- Đặc điểm và mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả?
- Phân tích nội dung và ý nghĩa cặp phạm trù tất nhiên và ngẫu nhiên?
- Phân tích nội dung và ý nghĩa cặp phạm trù bản chất và hiện tượng?
- Phân tích nội dung, ý nghĩa cặp phạm trù khả năng và hiện thực?
- Định nghĩa qui luật và vai trò các qui luật cơ bản của phép biện chứng duy vật?
- Trình bày những quan điểm cơ bản về nhận thức của triết học trước Mác và quan niệm về nhận thức của chủ nghĩa duy vật biện chứng?
- Phân tích nội dung, ý nghĩa mối quan hệ biện chứng giữa nhận thức kinh nghiệm và nhận thức lý luận?
- Tại sao nói xã hội là một bộ phận đặc thù và là sản phẩm cao nhất cùa tự nhiên?
- Vai trò của dân số đối với sự phát triển của xã hội?


