Sinh học 10 Bài 14: Enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất


Trong bài này các em được tìm hiểu kiến thức về enzim như thành phần cấu tạo, cơ chế tác động, các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của enzim và vai trò quan trọng của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào. Các em giải thích được cơ chế chìa khoá ổ khoá trong hoạt động của enzim.

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Enzim

  • Khái niệm: Enzim là chất xúc tác sinh học được tổng hợp trong các tế bào sống.
  • Đặc điểm: làm tăng tốc độ phản ứng nhưng không bị biến đổi sau phản ứng.

a. Cấu trúc:

  • Thành phần: chỉ gồm Prôtêin hoặc Prôtêin kết hợp với một chất không phải prôtêin.
  • Cấu trúc hóa học: có một vùng chuyên biệt gọi là trung tâm hoạt động, đây là một chỗ lõm hoặc khe hở nhỏ trên bề mặt enzim
  • Cấu hình của trung tâm hoạt động phải tương thích với cấu hình không gian của cơ chất.
  • Tên enzim = tên cơ chất + aza

    Ví dụ: enzim phân giải tinh bột: amilaza, enzim phân giải kitin: kitinaza…

b. Cơ chế tác động:

  • Gồm các bước:
    • Enzim kết hợp với cơ chất tạo thành phức hợp Enzim – cơ chất.
    • Enzim tương tác với cơ chất tạo sản phẩm.
    • Sản phẩm tạo thành và enzim được giải phóng nguyên vẹn.

Cơ chế tác động của enzim

  • Ví dụ cơ chế hoạt động của enzim saccarozo

Cơ chế tác động của enzim saccarozo

  • Liên kết enzim – cơ chất mang tính đặc thù. Mỗi enzim thường chỉ xúc tác cho một phản ứng.

c. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim:

  • Hoạt tính của enzim được xác định bằng lượng sản phẩm tạo thành từ một lượng cơ chất trên một đơn vị thời gian.
  • Các yếu tố ảnh hưởng lên hoạt tính của enzim:
    • Nhiệt độ: Trong giới hạn nhiệt hoạt tính của enzim tỷ lệ thuận với nhiệt độ.

    • Độ pH: Mỗi enzim chỉ hoạt động trong 1 giới hạn pH xác định.

    • Nồng độ enzim và cơ chất: Hoạt tính của enzim thường tỷ lệ thuận với nồng độ enzim và cơ chất.

    • Chất ức chế hoặc hoạt hoá enzim: Một số hoá chất có thể làm tăng hoặc giảm hoạt tính của enzim.

1.2. Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hóa vật chất:

  • Enzim xúc tác làm tăng tốc độ các phản ứng, nếu tế bào không có enzim thì các hoạt động sống không thể duy trì và tốc độ phản ứng xảy ra quá chậm.

Vai trò xúc tác của enzim

  • Tế bào có thể điều chỉnh sự chuyển hóa bằng cách điều chỉnh tác động của enzim, theo hướng ức chế hoặc hoạt hóa.
  • Khi một enzim bị thiếu, cơ chất sẽ tích lũy lại hoặc chuyển hóa theo con đường phụ thành các chất độc hại gây nên các triệu chứng bệnh lí, gọi là bệnh rối loạn chuyển hóa.

2. Luyện tập Bài 14 Sinh học 10

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Trình bày được cấu trúc và chức năng của enzim.
  • Trình bày được các cơ chế tác động của enzim.
  • Giải thích được ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến hoạt tính của enzim.
  • Giải thích được cơ chế điều hòa chuyển hóa vật chất của tế bào bằng các enzim.

2.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Sinh học 10 Bài 14 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

    • A. Xúc tác các phản ứng trao đổi chất 
    • B. Tham gia vào thành phần của các chất tổng hợp được
    • C. Điều hoà các hoạt động sống của cơ thế 
    • D. Cả 3 hoạt động trên 
    • A. Pôlisaccarit
    • B. Prôtêin
    • C. Mônôsaccrit
    • D. Photpholipit
    • A. Chất tham gia cấu tạo Enzim
    • B. Sản phẩm tạo ra từ các phản ứng cho do Enzim xúc tác
    • C. Chất tham gia phản ứng do Enzim xúc tác 
    • D. Chất tạo ra do nhiều Enzim liên kết lại 

Câu 2- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

2.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Sinh học 10 Bài 14 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập 1 trang 59 SGK Sinh học 10

Bài tập 2 trang 59 SGK Sinh học 10

Bài tập 3 trang 59 SGK Sinh học 10

Bài tập 4 trang 59 SGK Sinh học 10

3. Hỏi đáp Bài 14 Chương 3 Sinh học 10

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Sinh học HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

  • enzim mataza có ở đâu ? Có vai trò gì ? có điều gì ảnh hưởng tới nó không ?

    xin mọi người giúp em . em đang cần gấp lắm ạ

    Theo dõi (0) 1 Trả lời
  • Câu 1 : Trình bày các dạng năng lượng của tế bào?

    Câu 2 : Cấu tạo, vai trò của ATP ?

    Câu 3:cấu tạo, cơ chế tác động của enzim?

    Câu 4 : Nêu vai trò của enzim trong chuyển hóa vật chất?

    Câu 5 giải thích các hiện tượng ngâm rau sống trong nước muối để diệt vi khuẩn ? ;sào rau ,rau quắt lại ? ;ngâm mơ trong đường 1 thời gian thì mơ quắt ?

    "Các bạn làm nhanh hộ mình ,đang ôn học kì"

    Theo dõi (0) 1 Trả lời
  • Tại sao enzim amilaza chỉ tác dụng với tinh bột mà không tác dụng với các chất khác ?

    Theo dõi (0) 2 Trả lời

-- Mod Sinh Học 10 HỌC247

Tư liệu tham khảo

Được đề xuất cho bạn