Vật lý 9 Bài 31: Hiện tượng cảm ứng điện từ


Bạn Thành: xe đạp của mình không có pin hay acquy mà chỉ có một bình điện, gọi là  đinamô. Không hiểu trong đinamô có cái gì mà khi quay cái núm ở trên thì đèn xe đạp lại sáng?

Bạn Hải: Tốt nhất là tháo vỏ đinamô ra xem trong đó có cái gì?

Để trả lời được câu hỏi trên mời các em cùng nghiên cứu bài 31: Hiện tượng cảm ứng điện từ

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp

2.1.1. Cấu tạo:

  • Một nam châm

  • Cuộn dây

đinamô

2.1.2. Hoạt động:

  • Khi quay núm của đinamô thì nam châm quay theo và đèn sáng

2.2. Dùng nam châm để tạo ra dòng điện

2.2.1. Dùng nam châm vĩnh cửu

  • Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dần kín khi ta đưa một cực của nam châm lại gần hay ra xa một đầu cuộn dây đó hoặc ngược lại

hình 31.2

2.2.2. Dùng nam châm điện

  • Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dần kín trong thời gian đóng ngắt mạch của nam châm điện, nghĩa là trong thời gian dòng điện của nam châm biến thiên

hình 31.3

2.3. Hiện tượng cảm ứng điện từ

  • Có nhiều cách dùng nam châm để tạo ra dòng điện trong một cuộn dây dẫn kín. Dòng điện được tạo ra theo cách đó gọi là dòng điện cảm ứng.

  • Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.

2.4. Cách nhận biết sự xuất hiện dòng điện cảm ứng

  • Dùng Ampe kế để nhận biết.

  • Dùng nam châm thử để nhận biết.

  • Có thể dùng bóng đèn để nhận biết.

Bài tập minh họa

Bài 1.

Trong thí nghiệm ở hình 31.3 SGK, làm thế nào để có thể tạo ra dòng điện cảm trong cuộn dây dẫn kín nếu để công tắc của nam châm điện luôn đóng ?

Hướng dẫn giải:

Đưa nam châm điện chuyển động lại gần hay ra xa cuộn dây dẫn kín.

Bài 2.

Đưa một cực của nam châm lại gần một cuộn dây dẫn kín (nghĩa là nam châm chuyển động tương đối so với cuộn dây) thì trong cuộn dây dẫn có dòng điện cảm ứng. Hãy làm thí nghiệm để tìm xem có trường hợp nào nam châm chuyển động so với cuộn dây mà trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện.

Hướng dẫn giải:

Có. Trường hợp nam châm quay quanh một trục trùng với trục của cuộn dây.

4. Luyện tập Bài 31 Vật lý 9

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Hiện tượng cảm ứng điện từ cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được:

  • Cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp

  • Dùng nam châm để tạo ra dòng điện

  • Hiện tượng cảm ứng điện từ. Cách nhận biết sự xuất hiện dòng điện cảm ứng

4.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Vật lý 9 Bài 31 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

    • A.  Nối hai cực của pin vào hai đầu cuộn dây dẫn.
    • B.  Nối hai cực của nam châm với hai đầu cuộn dây dẫn.
    • C.  Đưa một cực của acquy từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín.
    • D.  Đưa một cực của nam châm từ ngoài vào trong một cuộn dây dẫn kín.
    • A. Cho cuộn dây dẫn chuyển động theo phương song song với các đường sức từ giữa hai nhánh của nam châm chữ U.
    • B. Cho cuộn dây dẫn quay cắt các đường sức từ của nam châm chữ U.
    • C. Cho một đầu của nam châm điện chuyển động lại gần một đầu cuộn dây dẫn.    
    • D.  Đặt nam châm điện ở trước đầu cuộn dây rồi ngắt mạch điện của nam châm

Câu 2- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

4.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Vật lý 9 Bài 31 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập C1 trang 85 SGK Vật lý 9

Bài tập C2 trang 85 SGK Vật lý 9

Bài tập C3 trang 86 SGK Vật lý 9

Bài tập C4 trang 86 SGK Vật lý 9

Bài tập C5 trang 86 SGK Vật lý 9

5. Hỏi đáp Bài 31 Chương 2 Vật lý 9

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Vật lý HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Vật Lý 9 HỌC247

Được đề xuất cho bạn