YOMEDIA

Vật lý 9 Bài 60: Định luật bảo toàn năng lượng


Từ hàng nghìn năm trước đây, con người đã ước mơ và tốn nhiều công sức để tìm cách chế tạo ra một thiết bị máy móc có thể làm việc, giúp con người thực hiện công mà không phải cung cấp cho nó một năng lượng nào cả. Những máy mọc này gọi là động cơ vĩnh cửu, có thể làm việc liên tục không bao giờ ngừng. Chúng ta hãy xét kỹ xem vì sao ước mơ đó không thành hiện thực?

Để trả lời được các câu hỏi trên mời các em cùng nghiên cứu bài Định luật bảo toàn năng lượng

Hãy đăng ký kênh Youtube HOC247 TV để theo dõi Video mới

Tóm tắt lý thuyết

2.1. Sự chuyển hóa năng lượng trong các hiện tượng cơ, nhiệt, điện

2.1.1. Biến đổi thế năng thành động năng và ngược lại. Hao hụt cơ năng             

  • Trong các hiện tượng tự nhiên thường có sự biến đổi giữa thế năng và động năng. Cơ năng luôn luôn giảm. Phần cơ năng hao hụt đi đã chuyển thành thế năng.

  • Nếu cơ năng của vật tăng thêm so với ban đầu thì phần tăng thêm đó là do năng lượng khác chuyển hóa.

2.1.2. Biến đổi cơ năng thành điện năng và ngược lại. Hao hụt cơ năng

  • Trong động cơ điện, phần lớn điện năng chuyển hóa thành cơ năng.

  • Trong các máy phát điện, phần lớn cơ năng chuyển hóa thành điện năng.

  • Phần năng lượng hữu ích thu được cuối cùng bao giờ cũng nhỏ hơn phần năng lượng ban đầu cung cấp cho máy.

  • Phần năng lượng hao hụt đi đã biến đổi thành dạng năng lượng khác.

2.2. Định luật bảo toàn năng lượng

2.2.1. Định luật bảo toàn năng lượng

  • Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác, hoặc truyền từ vật này sang vật khác.

2.2.2. Cách giải thích cơ năng của vật tăng lên hay giảm xuống và cách giải thích vật nóng lên hay nguội đi

  • Dựa vào sự chuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác hay từ vật này sang vật khác trong các hiện tượng cơ, nhiệt và điện hoặc trong tự nhiên.

  • Dựa vào định luật bảo toàn năng lượng.

ADSENSE

Bài tập minh họa

Bài 1.

Trong nhà máy thủy điện có một tuabin. Khi tuabin này quay làm cho máy phát điện quay theo, cung cấp cho ta năng lượng điện. Tuabin này quay liên tục nhờ nước ở hồ chứa mà ta không mất công bơm lên. Phải chăng tuabin này là một động cơ vĩnh cửu? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

Không phải, muốn cho tuabin chạy, phải cung cấp cho nó năng lượng của nước từ trên cao chảy xuống. Ta không phải bơm nước lên, nhưng chính mặt trời đã cung cấp nhiệt năng làm cho nước bốc hơi bay lên cao thành mây rồi mưa rơi xuống hồ chứa nước trên cao.

Bài 2.

Một cây búa máy rơi từ độ cao h xuống, đập vào đầu một cái cọc sắt ở dưới đất. Dựa vào định luật bảo toàn năng lượng, hãy dự đoán xem búa đập vào cọc sẽ có những dạng năng lượng nào xuất hiện và có hiện tượng gì xảy ra kèm theo?

Hướng dẫn giải:

Nhiệt năng: Đầu cọc bị đập mạnh nóng lên. Cơ năng: Cọc chuyển động ngập sâu vào đất.

Bài 3.

Một quả bóng cao su được ném từ độ cao h xuống nền đất cứng và bị nảy lên. Sau mỗi lần nảy lên, độ cao giảm dần, nghĩa là cơ năng giảm dần. Điều đó có trái với định luật bảo toàn năng lượng không? Tại sao? Hãy dự đoán xem còn có hiện tượng gì xảy ra với quả bóng ngoài hiện tượng bị nảy lên và rơi xuống.

Hướng dẫn giải:

Không trái với định luật bảo toàn năng lượng,vì một phần cơ năng của quả bóng đã biến thành nhiệt năng khi quả bóng đập vào đất, một phần truyền cho không khí làm cho các phân tử không khí chuyển động.

4. Luyện tập Bài 60 Vật lý 9

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Định luật bảo toàn năng lượng cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được : 

  • Sự chuyển hóa năng lượng trong các hiện tượng cơ, nhiệt, điện
  • Định luật bảo toàn năng lượng

4.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Vật lý 9 Bài 60 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Câu 2- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

4.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Vật lý 9 Bài 60 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập C1 trang 157 SGK Vật lý 9

Bài tập C2 trang 157 SGK Vật lý 9

Bài tập C3 trang 157 SGK Vật lý 9

Bài tập C4 trang 158 SGK Vật lý 9

Bài tập C5 trang 158 SGK Vật lý 9

Bài tập C6 trang 158 SGK Vật lý 9

Bài tập C7 trang 158 SGK Vật lý 9

5. Hỏi đáp Bài 60 Chương 4 Vật lý 9

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Vật lý HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Vật Lý 9 HỌC247

AMBIENT
?>