Bộ 5 đề thi chọn HSG môn GDCD 12 có đáp án năm 2021 Trường THPT Kim Đồng

TRƯỜNG THPT KIM ĐỒNG

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2020-2021 MÔN: GDCD 12 (Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề)

Câu 1. (5 điểm)

Pháp luật là gì? Em hãy nêu các đặc trưng cơ bản của pháp luật. Pháp luật có vai trò gì đối với Nhà nước, xã hội và công dân?

Câu 2. (3.5 điểm)

a) Từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời đến nay, nước ta đã có bao nhiêu bản Hiến pháp? Đó là những bản Hiến pháp nào?

b) Em hãy sắp xếp các loại văn bản sau theo chiều giảm dần (từ 1 đến hết) của tính hiệu lực pháp lí: Hiến pháp; Lệnh; Luật; Pháp lệnh; Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh

Câu 3. (3 điểm)

Phân biệt sự khác nhau giữa đạo đức và pháp luật?

Câu 4. (2 điểm)

Tình huống

Tốt nghiệp trung học phổ thông, bạn bè trong lớp có bạn được vào đại học còn những người khác thì người vào trung cấp, người theo học nghề, người vào làm việc trong nhà máy, người làm kinh doanh ... Từ đó, nhiều bạn suy nghĩ: Người được vào đại học sao có thể nói là bình đẳng với người vào trung cấp; người phải lao động chân tay đâu có thể bình đẳng với người ngồi ở học đường! Mong sao chúng ta trở lại tuổi học trò để cùng được như nhau nhưng những tháng năm qua!

Câu hỏi :

1. Em có nhận xét gì qua tâm sự trên của các bạn sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông?

2. Em hiểu thế nào là bình đẳng giữa học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông trong việc vào các trường đại học, trung cấp chuyên nghiệp hoặc đi vào cuộc sống lao động sản xuất?

Câu 5: (2.5 điểm)

Tình huống: A (22 tuổi) đi xe máy vượt đèn đỏ ở mỗi ngã tư đường phố và đã đâm vào xe máy của B đang đi đến từ phía đường tín hiệu báo đèn xanh. Xe máy của B bị hỏng nặng còn B chỉ bị xây xát nhẹ, A và B đã thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ việc trên. A đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho B một số tiền nà B yêu cầu. Thế nhưng, sau khi 2 bên cùng nhau giải quyết bồi thường thiệt hại thì A còn bị cảnh sát giao thông phạt tiền vì hành vi vượt đèn đỏ. A cho rằng, mình đã bồi thường cho B là được rồi, còn việc cảnh sát giao thông phạt tiền là không đúng pháp luật.

1. Theo em, trong trường hợp này A có vi phạm pháp luật?Vi phạm pháp luật gì? Tại sao?

2. Trong trường hợp A đã bồi thường cho B, cảnh sát giao thông có quyền phạt A nữa không? Vì sao? Khi đó A phải chịu trách nhiệm gì?

Câu 6. (4.0 điểm)

Với mong muốn hướng tới một xã hội văn minh. Đoàn trường tổ chức cuộc thi viết bản tin phát thanh với chủ đề: "Tai nạn giao thông – nỗi lo của toàn xã hội". Em hãy viết bài tham gia cuộc thi trên.

ĐÁP ÁN

Câu 1. (5 điểm) Học sinh nêu được:

1. Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực Nhà nước.

2. Các đặc trưng cơ bản của pháp luật:

• Pháp luật có tính quy phạm phổ biến
• Pháp luật mang tính quyền lực bắt buộc chung
• Pháp luật có tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức

3. Vai trò của pháp luật...:

* Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội

• Không có pháp luật, xã hội sẽ không có trật tự, ổn định, không thể tồn tại và phát triển được.
• Nhờ có pháp luật, nhà nước phát huy được quyền lực của mình và kiểm tra, kiểm soát được các hoạt động của mọi cá nhân, tổ chức, cơ quan trong phạm vi lãnh thổ.
• Quản lý xã hội bằng pháp luật sẽ đảm bảo dân chủ, công bằng, phù hợp với lợi ích chung của các giai caaos và tần lớp xã hội khác nhau, tạo được sự đồng thuận trong xã hội đối với việc thực hiện pháp luật.
• Pháp luật do Nhà nước ban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội một cách thống nhất trong toàn quốc và được đảm bảo bằng sức mạnh của quyền lực Nhà nước nên hiệu lực thi hành cao.
• Nhà nước ban hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trên phạm vi toàn xã hội, đưa pháp luật vào đời sống của từng người dân và cuat toàn xã hội.

* Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình

• Quyền và nghĩa vụ của công dân được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật, trong đó quy định rõ công dân được phép làm gì. Căn cứ vào các quy định này, công dân thực hiện quyền của mình.
• Các văn bản quy phạm pháp luật về hành chính, khiếu nại và tố cáo, hình sự, tố tụng quy định thẩm quyền, nội dung, hình thức, thủ tục giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các vi phạm pháp luật xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Căn cứ vào quy định này, công dân bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Câu 2. (3.5 điểm)

a. Học sinh nêu và kể tên được 5 bản hiến pháp: Hiến pháp 1946; 1959; 1980; 1992; 2013

b. Học sinh sắp xếp được: 1. Hiến pháp; 2. Luật; 3. Pháp lệnh; 4. Lệnh; 5. Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh.

Câu 3. (3 điểm) Học sinh phân tích được:

- Giống nhau: Đều điều chỉnh hành vi, nhận thức của con người

- Khác nhau:

• Nguồn gốc
• Nội dung
• Hình thức thể hiện
• Phương thức tác động

Câu 4. (2 điểm) Đáp án mở:

Học sinh phân tích được:

• Nhận xét theo hướng vận dụng quy định về quyền bình đẳng của công dân trong lao động, học tập để giải quyết vấn đề.
• Phân tích quyền bình đẳng về cơ hội ngang nhau trong lựa chọn ngành nghề, quyền được học tập, được tạo việc làm...

Câu 5: (2.5 điểm) Học sinh phân tích được:

1. Trong tình huống này, A đã vi phạm pháp luật hành chính vì đã vượt đèn đỏ, trái với quy định của Luật Giao thông đường bộ.

- Hành vi của A có đủ cả 3 dấu hiệu của vi phạm pháp luật: trái pháp luật giao thông; do A là người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện; A đã cố ý đi xe máy vượt đèn đỏ, tức là A có lỗi cố ý trong trường hợp này.

2. Mặc dù A đã bồi thường cho B nhưng Cảnh sát giao thông vẫn có quyền phạt tiền A, vì A vượt đèn đỏ là vi phạm pháp luật hành chính. Trong trường hợp này, A phải chịu trách nhiệm hành chính.

Câu 6. (4.0 điểm) Đáp án mở

Học sinh phân tích được:

1. Thực trạng:

• Tai nạn giao thông hiện nay đang là vấn đề đáng báo động ở nước ta...

2. Nguyên nhân:

• Cơ sở hạ tầng còn yếu kém...
• Pháp luật có nơi, có lúc làm chưa nghiêm...
• Ý thức của người tham gia giao thông...

3. Hậu quả:

• Thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản của cá nhân người tham gia giao thông...
• Để lại nỗi đau cho gia đình và cộng đồng...

4. Giải pháp:

• Tăng cường công tác tuyên truyền về ý thức chấp hành Luật ATGT ở mọi lúc, mọi nơi...
• Người dân có ý thức chấp hành đúng luật ATGT...
• Nhà nước tăng cường kiểm tra, giám sát và có chế tải xử lí nghiêm minh đối với những hành vi vi phạm luật ATGT...

5. Liên hệ với bản thân.

Câu 1 (5.0 điểm).

Em hiểu như thế nào về vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí? Có mấy loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí? Đó là những loại nào? Cho các ví dụ để minh họa?

Câu 2 (5.0 điểm).

Em hãy cho biết: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân; quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân; quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân là gì? Nêu nội dung của các quyền đó? Công dân phải làm những gì để thực hiện tốt các quyền tự do cơ bản?

Câu 3 (4.0điểm).

An 16 tuổi cùng với bố, cả hai người đều lái xe máy đi ngược đường một chiều. Khi bị cảnh sát giao thông phạt, bố bạn An không chịu nộp tiền phạt vì lý do ông không nhận ra biển báo đường một chiều, bạn An mới 16 tuổi, còn nhỏ, chỉ biết lái xe đi theo ông nên không đáng bị phạt.

Câu hỏi:

1 - Theo em, lí do bố bạn An đưa ra có xác đáng không? Cảnh sát giao thông phạt hai bố con An là đúng hay sai? Bạn An có phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình không?

2 - Theo em, trong tình huống trên, hai bố con bạn An có lỗi không? Vì sao?

3 - Hai bố con bạn An phải chịu trách nhiệm trước ai? Họ chưa gây ra tai nạn, họ chưa phải bồi thường cho ai, vậy cảnh sát giao thông nhân danh ai và căn cứ vào đâu để phạt tiền họ? Việc phạt ấy có ý nghĩa gì?

4 - Em hãy chỉ ra các vi phạm của An và bố của bạn ấy. Với các vi phạm của mỗi người, họ phải chịu trách nhiệm pháp lí như thế nào?

Câu 4 (3.0 điểm).

Chị Hà bị Giám đốc công ty kỷ luật với hình thức “chuyển công tác khác”. Vì cho rằng quyết định kỷ luật của Giám đốc với chị là sai pháp luậ tcho nên chị đã làm đơn khiếu nại và trực tiếp gửi đơn tới Ủy ban nhân dân tỉnh, người cán bộ văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh không nhận hồ sơ và giải thích đơn của chị gửi đến Ủy ban nhân dân tỉnh là không đúng pháp luật. Chị Hà ấm ức lắm, vì cho rằng trong trường hợp này chị gửi đơn khiếu nại như vậy là đúng.

Câu hỏi:

1 - Theo em, trong trường hợp này, chị Hà làm đơn gửi tới Ủy ban nhân dân tỉnh là đúng hay sai pháp luật?

2 - Theo pháp luật khiếu nại và tố cáo, chị Hà phải làm gì để thực hiện quyền công dân của mình?

Câu 5 (3.0 điểm).

---(Nội dung đầy đủ, chi tiết vui lòng xem tại online hoặc đăng nhập để tải về máy)---

ĐÁP ÁN

Câu 1

Em hiểu thế nào về vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí?

* Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.

Có 3 dấu hiệu vi phạm pháp luật: + Là hành vi trái pháp luật;

+ Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện

+ Người vi phạm pháp luật phải có lỗi.

* Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà các cá nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu những hậu quả bất lợi từ hành vi vi phạm pháp luật của mình.

Có 4 loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí

- Vi phạm hình sự là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, bị coi là tội phạm được quy định tại Bộ luật Hình sự.

Người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự thể hiện ở chỗ người đó phải chấp hành hình phạt theo quyết định của tòa án. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự do tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm về mọi tội phạm.

Việc xử lí người chưa thành niên phạm tội (14 đến dưới 18 tuổi lấy nguyên tắc giáo dục là chủ yếu.

- Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn tội phạm, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước.

Người vi phạm hành chính phải chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính do cố ý;

Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính do mọi vi phạm hành chính mà mình gây ra.

- Vi phạm dân sự là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại tới các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân.

Người có hành vi vi phạm dân sự phải chịu trách nhiệm dân sự. Người từ đủ 6 đến dưới 18 tuổi khi tham gia các giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, có các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do người đại diện xác lập và thực hiện.

- Vi phạm kỷ luật là hành vi vi phạm pháp luật xâm phạm các quan hệ lao động, công vụ nhà nước ... do pháp luật hành chính, lao động bảo vệ.

Cán bộ, công chức, viên chức vi phạm kỉ luật phải chịu trách nhiệm kỉ luật với các hình thức: Khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác khác, buộc thôi việc.

Cho các ví dụ minh họa.

Các ví dụ về 4 loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.

Câu 2

Khái niệm, nội dung của 3 quyền:

* Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân có nghĩa là không ai bị bắt nếu như không có quyết định của tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện

Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang.

- Nội dung: Không một ai dù ở cương vị nào có quyền tự ý bắt và giam giữ người vì những lí do không chính đáng hoặc do nghi ngờ không có căn cứ.

Trong một số trường hợp cần thiết phải bắt, giam giữ người thì cán bộ nhà nước có thẩm quyền phải tuân theo những trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

* Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân: Công dân có quyền được đảm bảo an toàn về tính mạng, sức khỏe, được bảo vệ danh dự và nhân phẩm; Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của người khác.

- Nội dung:

+ Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe của người khác. Pháp luật quy định không ai được đánh người, nghiêm cấm hành vi xâm phạm tới tính mạng của người khác như: Giết người, đe dọa giết người, làm chết người.

+ Không ai được xâm phạm tới danh dự, nhân phẩm của người khác.

* Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân: Chỗ ở của công dân được nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý. Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người. Trong trường hợp này thì việc khám xét cũng không được tiến hành tùy tiện mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

- Nội dung:

+ Cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật. Về nguyên tắc không ai được tự tiện vào chỗ ở của người khác.

+Tuy nhiên trong trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật cho phép mới được khám xét chỗ ở của người khác, tuy nhiên cũng không được khám xét tùy tiện mà phải tuân theo những trình tự, thủ tục pháp luật quy định.

Trách nhiệm của công dân:

- Công dân phải học tập, tìm hiểu để nắm được các quyền tự do cơ bản của mình, biết phân biệt hành vi đúng pháp luật và hành vi vi phạm pháp luật để bảo vệ mình, người xung quanh.

- Biết phê phán, đấu tranh trước những việc làm sai trái vi phạm các quyền tự do cơ bản của công dân.

- Tích cực tham gia giúp đỡ cán bộ nhà nước thi hành quyết định bắt người, khám xét chỗ ở trong trường hợp được pháp luật cho phép.

- Tự rèn luyện, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật để sống văn minh tôn trọng pháp luật, tự giác tuân thủ pháp luật của nhà nước, tôn trọng quyền tự do cơ bản của người khác.

Câu 3

Học sinh trả lời đúng 4 ý, mỗi ý 1 điểm.

- Lí do bố An đưa ra là không xác đáng.

- Vì cả hai bố con An đều tham gia giao thông nên phải biết và nắm được Luật

Giao thông, trong đó có quy định về đường một chiều.

- Cảnh sát giao thông phạt hai bố con An là đúng.

- An có phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình vì đã 16 tuổi

- Trong tình huống trên, cả hai bố con An đều có lỗi.

- Vì họ đều biết rằng đi vào đường một chiều là sai, có thể gây tai nạn nguy hiểm cho bản thân và cho người khác cùng tham gia giao thông song họ vẫn đi vào.

- Hai bố con bạn An phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

- Cảnh sát giao thông với thẩm quyền được giao, nhân danh pháp luật và quyền lực nhà nước, căn cứ vào các quy định của pháp luật và quyền lực nhà nước, căn cứ vào các quy định của Luật giao thông đường bộ và Nghị định của Chính phủ để phạt hai bố con bạn An.

- Cảnh sát giao thông phạt hai bố con bạn An tức là buộc hai bố con An phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật của mình , đồng thời qua đó, giáo dục bố con An và những người khác phải có ý thức chấp hành pháp luật nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân và cho những người xung quanh.

- Bố của An đi xe máy vào đường ngược chiều cho nên sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi đó.

- Bạn An cũng đi xe máy vào đường ngược chiều nên cũng sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi đó. Bên cạnh đó, nếu xe máy của An điều khiển có dung tích xi lanh trên 50 cm3 thì An còn phải chịu thêm một trách nhiệm pháp lí về hành vi này.

- Căn cứ vào những vi phạm của hai bố con bạn An thì họ phải chịu trách nhiệm hành chính.

Câu 4

Học sinh trả lời được 2 ý đúng, mỗi ý 1.5 điểm

1- Chị Hà gửi đơn đến Ủy ban nhân dân tỉnh là không đúng trình tự giải quyết khiếu nại.

2- Trong trường hợp này, chị Hà cần gửi đơn khiếu nại đến chính người Giám đốc Công ty đã ra quyết định kỷ luật chị. Chỉ khi nào chị Hà không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại của Giám đốc thì chị mới gửi đơn khiếu nại đến người đứng đầu cơ quan hành chính cấp trên trực tiếp của Giám đốc cơ quan chị.

Câu 5

Học sinh nêu được:

- Thắc mắc của gia đình Ba là sai.

- Vì: Ba phải chịu hình phạt nặng hơn vì Ba đã thành niên, đủ tuổi để hoàn toàn chịu trách nhiệm về hành vi phạm tội của mình. Hình phạt dành cho Hạnh nhẹ hơn vì Hạnh ở tuổi vị thành niên, hình phạt dành cho hạnh như vậy là công bằng theo đúng quy định của Bộ luật Hình sự.

3. Đề số 3

Câu 1. ( 2.0 điểm )  Thế nào là lòng yêu nước? Nêu những biểu hiện của lòng yêu nước?

Câu 2. ( 2.0 điểm )  Em hiểu thế nào là cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa? Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh?

Câu 3. ( 3.0 điểm )  Trình bày phương hướng cơ bản của chính sách giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay? Để góp phần thực hiện tốt chính sách giải quyết việc làm, thanh niên – Học sinh cần phải làm gì?

Câu 4. ( 6.0 điểm )  Thế nào là bình đẳng trong hôn nhân và gia đình? Trình bày nội dung bình đẳng trong hôn nhân và gia đình. Trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng trong hôn nhân và gia đình?

Câu 5. ( 4.0 điểm )  Pháp luật nước ta quy định như thế nào về quyền sáng tạo và phát triển của công dân? Trách nhiệm của công dân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền sáng tạo và phát triển. Câu 6. ( 3.0 điểm )

Bài tập tình huống:

Quang vừa tốt nghiệp THPT em rất muốn được học lên nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, em phải kiếm việc làm để giúp bố mẹ nuôi hai em còn đang độ tuổi học phổ thông. Quang rất buồn vì cho rằng: mình không còn cơ hội học tập nữa.

Hỏi: 

1. Em có đồng ý với suy nghĩ của Quang không? Vì sao?

2. Nếu ở trong hoàn cảnh đó em sẽ làm gì? 

Câu 1

* Ý nghĩa: Nói lên lòng nhân ái , sự yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạn nạn , lúc khó khăn.... Đạo lí nhường nhịn , đùm bọc nhau đã là tình cảm của con người Việt Nam và trở thành hành vi ứng xửhàng ngày của người Việt Nam qua các thế hệ .

* Phát huy truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, mỗi học sinh chúng ta cần:

- Kính trọng, biết ơn, hiếu thảo với cha mẹ ,ông bà; biết quan tâm , chăm sóc ông bà, cha mẹ khi ốm đau, lúc già yếu.

- Quan tâm , chia sẻ ,nhường nhịn với những người xung quanh, trước hết là những người thân trong gia đình, thầy cô, bạn bè, hàng xóm láng giềng .

- Cảm thông và sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi gặp khó khăn, hoạn nạn ; tích cực tham gia các hoạt động uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa...

- Kính trọng và biết ơn các vị anh hùng dân tộc, những người có công với đất nước , với dân tộc.

Câu 2

* Chức năng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa:

- Một là , chức năng bảo đảm an ninh chính trị và trật tự , an toàn xã hội

+ Phòng ngừa, ngăn chặn mọi âm mưu phá hoại; đảm bảo giữvững an ninh chính trị , an toàn xã hội;

+ Tạo điều kiện hòa bình ổn định để xây dựng thành công CNXH.

- Hai là,chức năng tổ chức và xây dựng, bảo đảm thực hiện các quyền tự do,dân chủ và lợi ích hợp pháp của công dân.

+ Tổ chức xây dựng và quản lí nền kinh tế.

+ Tổ chức xây dựng và quản lí văn hóa, giáo dục,khoa học-công nghệ.

+ Tổ chức xây dựng và đảm bảo thực hiện các chính sách xã hội

+ Xây xựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng phục vụlợi ích của nhân dân.

Câu 3

- Mục tiêu: tiếp tục giảm tốc độ gia tăng dân số, sớm ổn định quy mô , cơ cấu dân số và phân bố dân cư hợp lí , nâng cao chất lượng dân số nhằm phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

- Phương hướng : ( HS lấy VD)

+ Tăng cường công tác lãnh đạo và quản lí của Nhà nước...

+ Làm tốt công tác thông tin tuyên truyền , giáo dục dân số...

+ Nâng cao sự hiểu biết của người dân...

+ Nhà nước đầu tư dúng mức , tranh thủ các nguồn lực trong và ngoài nước; thực hiện xã hội hóa công tác dân số...

* Trách nhiệm của công dân:

- Chấp hành chính sách dân số , pháp luật về dân số.

- Động viên người thân trong gia đình và những người khác cùng chấp hành , đồng thời đấu tranh chống những hành vi vi phạm chính sách dân số..

Câu 4

- Pháp luật có tính quy phạm phổ biến : ( lấy VD và phân tích)

Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, là khuôn mẫu chung , được áp dụng nhiều lần , ở mọi nơi, đối với mọi tổ chức, cá nhân trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội...

- Pháp luật mang tính quyền lực bắt buộc chung: ( lấyVD và phân tích) Pháp luật do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện , bắt buộc đối với mọi tổ chức , cá nhân ,bất kì ai cũng phải thực hiện , bất kì ai vi phạm cũng đều bị xử lí nghiêm theo quy định của pháp luật...

- Pháp luật có tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức (lấy VD và phân tích) Hình thức thể hiện của pháp luật là các văn bản quy phạm pháp luật, được quy định rõ ràng , chặt chẽ trong từng điều khoản; thẩm quyền ban hành văn bản của các cơ quan nhà nước được quy định trong Hiến pháp và Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật... Nội dung của văn bản do cơ quan cấp dưới ban hành không được trái với nội dung của văn bản do cơ quan cấp trên ban hành và không được trái với Hiến pháp.

* Nội quy nhà trường, Điều lệĐoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Vì văn bản quy phạm pháp luật là loại văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, trong đó có các quy tắc xử sự chung, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội trong mọi lĩnh vực.

- Nội quy nhà trường do Ban giám hiệu ban hành có giá trị bắt buộc thực hiện đối với HS,GV thuộc phạm vi nhà trường nhưng không phải văn bản quy phạm pháp luật .

- Điều lệĐoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là sự thỏa thuận cam kết thi hành của những người tự nguyện gia nhập tổ chức đoàn không phải văn bản quy phạm pháp luật mang tính quyền lực nhà nước.

Câu 5

* Khái niệm: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân có nghĩa là, không ai bị bắt, nếu không có quyết định của tòa án , quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát , trừ trường hợp phạm tội quảtang.

* Nội dung:

- Không một ai, dù ở cương vị nào có quyền tự ý bắt giam ,giữngười vì những lí do không chính đáng hoặc nghi ngờ thiếu căn cứ. Tự tiện bắt giam giữ người là hành vi trái pháp luật , phải bị xử lí nghiêm minh theo pháp luật.

- Để giữ gìn trật tự, an ninh ,đểđiều tra tội phạm, để ngăn chặn tội phạm thì trong một số trường hợp thật cần thiết mà pháp luật quy định mới được tiến hành bắt và giam giữ người , nhưng phải theo đúng trình tự và thủ tục do pháp luật quy định .

Pháp luật quy định ba trường hợp được phép bắt người như sau:

+ Trường hợp 1: Viện kiểm sát, tòa án trong phạm vi thẩm quyền theo quy định của pháp luật có quyền ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị can , bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm tội , cũng như khi cần bảo đảm thi hành án.

+ Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp khi có một trong ba căn cứ sau đây: . Khi có căn cứ khẳng định người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. . Khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn. . Khi thấy dấu vết của tội phạm ở người ( lưu lại trên thân thể , quần áo...) hoặc tại chỗở của người ( công cụ , phương tiện tội phạm) bịnghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc ngươi đó trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.

+ Trường hợp 3 : Bắt người đang phạm tội quả tang hoặc đang bịtruy nã. Đối với người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã thì bất kì ai cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan công an , Viện kiểm sát hoặc ủy ban nhân dân nơi gần nhất.

* Trách nhiệm của công dân-học sinh:

- Công dân cần phải nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật của mình , sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật để tự bảo vệ mình và những người xung quanh .

- Công dân có trách nhiệm phê phán , đấu tranh , tố cáo những việc làm trái pháp luật , vi phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thểcủa công dân.

- Công dân cần tích cực tham gia giúp đỡ cán bộ nhà nước thi hành các quyết định bắt người , khám xét trong những trường hợp pháp luật cho phép.

- Công dân tự rèn luyện , nâng cao ý thức pháp luật để sống văn minh , tôn trọng pháp luật , tôn trọng quyền bất khả xâm phạm vềthân thể của công dân

Câu 6

Bài tập tình huống:

1. Hành động của bố bạn Sơn đã xâm phạm đến quyền được bảo hộvề danh dự và nhân phẩm của An.

Vì: - Bố của Sơn chưa có căn cứ kết luận chính xác là An ăn cắp điện thoại nhưng ông vẫn mắng nhiếc cậu giữa chợ và bắt cậu vềđồn như kẻăn cắp trước mặt bạn của An và những người ở chợ .

- Hành vi đó của bố bạn Sơn đã làm thiệt hại đến danh dự ,uy tín của An và đã vi phạm pháp luật.

2. Đối với hành vi của bố bạn Sơn, pháp luật nước ta quy định tại điều 121 - Bộ luật Hình sự năm1999: “Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm ,danh dự của người khác thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữđến hai năm hoặc bị phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

Câu 1 (4,0 điểm).

Giả sử: Trên thị trường bánh kẹo hiện nay có rất nhiều người cùng tham gia sản xuất và kinh doanh. Nếu em là một trong những người chủ sản xuất và kinh doanh đó thì em sẽ phải làm gì để đảm bảo thành công?

Câu 2 (5,5 điểm).

Để góp phần xây dựng, định hướng lí tưởng sống cho thế hệ trẻ, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã tổ chức diễn đàn "Tuổi trẻ sống đẹp - sống có ích".

Là chủ nhân tương lai của đất nước em có suy nghĩ gì về nội dung trên?

Câu 3 (5,0 điểm).

Trình bày nội dung quyền bình đẳng giữa các dân tộc.

Câu 4 (5,5 điểm).

Sau khi giáo viên bộ môn công bố danh sách học sinh được tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 12, Linh nói: "Tại sao các bạn đó được tham dự còn mình thì không, thật là bất bình đẳng".

1. Em có đồng ý với ý kiến của Linh không? Vì sao?

2. Trách nhiệm của Nhà nước trong việc đảm bảo quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật.

- - Hết - -

ĐÁP ÁN

Câu	Nội dung	Điểm
1. (4,0đ)	Giả sử: Trên thị trường bánh kẹo hiện nay có rất nhiều người cùng tham gia sản xuất và kinh doanh. Nếu em là một trong những người chủ sản xuất và kinh doanh đó thì em sẽ phải làm gì để đảm bảo thành công?
	Nêu được khái niệm cạnh tranh: Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh giữa các chủ thể kinh tế trong sản xuất, kinh doanh hàng hóa nhằm giành những điều kiện thuận lợi để thu được nhiều lợi nhuận.	0,50
	Cùng một hàng hóa cung cấp ra thị trường, khi có nhiều người cùng tham gia sản xuất kinh doanh ngành đó tất yếu sẽ dẫn đến cạnh tranh.	1.0
	Trong trường hợp trên để thành công cần phải:
	- Đưa ra các chiến lược thích hợp và kịp thời trong đó chủ yếu là hạ thấp chi phí sản xuất cá biệt của hàng hóa.	1.0
	- Hạ giá thành sản phẩm, cải tiến khoa học kỹ thuật ...	0,50
	- Quảng bá thương hiệu...	0,50
	- Nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm...	0,50
2. (5,5đ)	Để góp phần xây dựng, định hướng lí tưởng sống cho thế hệ trẻ, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã tổ chức diễn đàn "Tuổi trẻ sống đẹp - sống có ích".             Là chủ nhân tương lai của đất nước em có suy nghĩ gì về nội dung trên?
	Quan niệm về sống đẹp - sống có ích:
	- Sống đẹp: Là sống có lí tưởng, có hoài bão, có ước mơ.	0,25
	- Sống có ích: Là sống vươn lên đáp ứng lợi ích chính đáng, hợp pháp của bản thân, gia đình, xã hội.	0,25
	- Sống đẹp - sống có ích là sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội, làm những việc có ích cho cuộc sống cộng đồng.	0,25
	- Sống đẹp là sống có ích, sống có ích là sống đẹp.	0.25
	Thực trạng:
	- Sống đẹp - sống có ích là lối sống phổ biến của thanh niên hiện nay.	0.50
	+ Có tinh thần yêu nước, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn.	0.25
	+ Có lối sống lành mạnh, văn minh; thực hiện tốt chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, qui ước của cộng đồng.	0.25
	+ Không ngừng học tập nâng cao trình độ, tích cực tham gia các hoạt động có ích cho cộng đồng..	0.25
	Sống đẹp - sống có ích được xã hội kính trọng, là lối sống mà thế hệ trẻ đang nỗ lực phấn đấu...	0,25
	- Một bộ phận nhỏ còn có lối sống "chưa đẹp": Sống không có lý tưởng, vi phạm pháp luật, vi phạm chuẩn mực đạo đức...	0.50
	Trách nhiệm:
	- Trau dồi đạo đức, lối sống....	0,50
	- Tích cực học tập nâng cao trình độ, tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng.	0,50
	- Luôn nỗ lực để tự hoàn thiện bản thân.	0,50
	Liên hệ bản thân...	1,0
3. (5,0đ)	Trình bày nội dung quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
	Nêu được thế nào là bình đẳng giữa các dân tộc: Quyền bình đẳng giữa các dân tộc được hiểu là các dân tộc trong một quốc gia không phân biệt đa số hay thiểu số, trình độ văn hóa, không phân biệt chủng tộc, màu da...đều được Nhà nước và pháp luật tôn trọng, bảo vệ và tạo điều kiện phát triển.	0,50
	Nội dung quyền bình đẳng giữa các dân tộc:
	- Các dân tộc ở Việt Nam đều được bình đẳng về chính trị: Thể hiện thông qua quyền của công dân tham gia quản lí Nhà nước và xã hội, tham gia vào bộ máy Nhà nước, tham gia thảo luận góp ý các vấn đề chung...	0,50
	- Các dân tộc ở Việt Nam đều bình đẳng về kinh tế:                         + Thể hiện ở chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước, không có sự phân biệt giữa dân tộc đa số và thiểu số, luôn quan tâm đầu tư phát triển kinh tế đối với tất cả các vùng...	0,50
	+ Để rút ngắn khoảng cách, tạo điều kiện cho các dân tộc thiểu số có cơ hội vươn lên tiến kịp trình độ chung của cả nước Nhà nước đã tạo cơ hội và ban hành các chủ trương, chính sách phù hợp...	0,50
	- Các dân tộc ở Việt Nam đều bình đẳng về văn hóa, giáo dục:                         + Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết của mình, được giữ gìn và phát huy các bản sắc văn hóa dân tộc...	0,50
	+ Được bình đẳng trong việc hưởng thụ nền giáo dục của nước nhà, bình đẳng về cơ hội học tập...	0.50
	Lấy được ví dụ.	1,0
	Ý nghĩa: Là cơ sở của khối đại đoàn kết toàn dân tộc...	0.50
	Liên hệ trách nhiệm công dân...	0,50
4. (5,5đ)	Sau khi giáo viên bộ môn công bố danh sách học sinh được tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 12, Linh nói: "Tại sao các bạn đó được tham dự còn mình thì không, thật là  bất bình đẳng".             1. Em có đồng ý với ý kiến của Linh không? Vì sao?             2. Trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật.
	Không đồng ý	0,50
	Giải thích được:
	- Đây không phải là biểu hiện của bất bình đẳng.	0,50
	- Pháp luật quy định: bất kì công dân nào, nếu có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật đều được hưởng các quyền công dân.	0.50
	- Trong cùng một điều kiện như nhau, công dân được hưởng quyền và có nghĩa vụ như nhau, nhưng mức độ sử dụng các quyền và nghĩa vụ đó đến đâu phụ thuộc rất nhiều vào khả năng, điều kiện và hoàn cảnh của mỗi người.	1.0
	- Những học sinh đó có đủ khả năng hơn các bạn còn lại nên được tham dự kỳ thi... là phù hợp với quy định.	0,50
	Trách nhiệm của nhà nước:
	- Nhà nước quy định rõ trong Hiến pháp và luật về những quyền và nghĩa vụ của công dân.	0,50
	- Nhà nước tạo ra các điều kiện vật chất, tinh thần để bảo đảm cho công dân có khả năng thực hiện được quyền và nghĩa vụ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước.	0,50
	- Nhà nước xử lí nghiêm minh những hành vi vi phạm quyền và lợi ích của công dân, của xã hội.	0,50
	- Nhà nước không ngừng đổi mới, hoàn thiện hệ thống pháp luật phù với từng thời kì nhất định, làm cơ sở pháp lí cho việc xử lí mọi hành vi xâm hại quyền và lợi ích của công dân, Nhà nước và xã hội.	0,50
	Liên hệ trách nhiệm bản thân...	0,50

( Học sinh trả lời theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa)

- - Hết - -

Trên đây là một phần trích đoạn nội dung Bộ 5 đề thi chọn HSG môn GDCD 12 có đáp án năm 2021 Trường THPT Kim Đồng. Để xem thêm nhiều tài liệu tham khảo hữu ích khác các em chọn chức năng xem online hoặc đăng nhập vào trang hoc247.net để tải tài liệu về máy tính.

Hy vọng tài liệu này sẽ giúp các em học sinh ôn tập tốt và đạt thành tích cao trong học tập.

Chúc các em học tập tốt!