Sinh học 7 Bài 35: Ếch đồng


Các em vừa nghiên cứu xong lớp cá, một lớp thuộc ngành ĐVCXS thích nghi hoàn toàn với đời sống ở nước. Hôm nay các em sẽ tiếp tục được nghiên cứu một lớp nữa thuộc ngành ĐVCXS mà đã dần chuyển đời sống lên cạn đó là Ếch đồng.

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Đời sống

ếch đồng

Hình 1: Ếch đồng

  • Ếch có đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn (ưa nơi ẩm ướt).
  • Kiếm ăn vào ban đêm, ăn thức ăn động vật nhỏ như: sâu bọ, giun, dế, ốc...
  • Vì thức ăn chủ yếu của chúng là những ĐV thường hoạt động vào đêm. Vào ban đêm nhiệt độ MT thấp.
  • Con mồi ở cạn, ở nước → ếch có đời sống vừa ở cạn, vừa ở nước.
  • Có hiện tượng trú đông.
  • Là động vật biến nhiệt.

1.2. Cấu tạo ngoài và di chuyển

1.2.1. Di chuyển

Ếch đồng di chuyển

Hình 2: Các động tác di chuyển trên cạn khi nhảy

  • Trên cạn: Khi ngồi chi sau gập hình chữ Z, lúc nhảy chi sau bật thẳng → lực => nhảy cóc.

ếch đồng di chuyển dưới nước

Hình 3: ếch đồng di chuyển dưới nước

  • Dưới nước: Chi sau đẩy nước, chi trước bẻ lái.
  • Kết luận: Ếch có 2 cách di chuyển:
    • Nhảy cóc (trên cạn).
    • Bơi (dưới nước).

Hình dạng ngoài của ếch đồng

Hình 4: Hình dạng ngoài của ếch đồng

Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài

Thích nghi với đời sống

Ở nước

Ở cạn

Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành một khối thuôn nhọn về phía trước

Giảm sức cản của nước khi bơi

 

Mắt và lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu (mũi ếch thông với khoang miệng vừa để ngửi vừa để thở)

 

Khi bơi ếch vừa thở vừa quan sát

Da trần phủ chất nhày và ẩm, dễ thấm khí

Giúp hô hấp trong nước dễ dàng

 

Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ

 

Bảo vệ mắt khỏi bị khô, nhận biết âm thanh

Chi năm phần có ngón chia đốt, linh hoạt

 

Thuận lợi cho sự di chuyển

Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón (giống chân vịt)

Tạo thành chân bơi để đẩy nước

 

1.3. Sinh sản và phát triển

  • Ếch sinh sản vào cuối xuân
  • Tập tính: Ếch đực ôm ếch cái, đẻ ở các bờ nước.
  • Thụ tinh ngoài, đẻ trứng.

Vòng đời của ếch đồng

Hình 5: Vòng đời của ếch đồng

Ếch trưởng thành → Trứng thụ tinh → Nòng nọc → Ếch con

  • Giai đoạn nòng nọc mang nhiều đặc điểm giống cá: hô hấp bằng mang, di chuyển bằng vây, sống hoàn toàn ở nước → Phát triển có biến thái. 

1.4. Tổng kết

Sơ đồ tư duy ếch đồng

Hình 6: Sơ đồ tư duy ếch đồng

Bài tập minh họa

Bài 1:

Nêu các đặc điểm thích nghi đời sống của ếch.

Hướng dẫn:

Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài

ý nghĩa thích nghi

1. Đầu dẹp nhọn, khớp với thân thành thành 1 khối thuôn nhọn về phía trước.

2. Mắt và lỗ mũi ở vị trí cao trên đầu (mũi thông với khoang miệng và phổi vừa để thở vừa để ngửi).

3. Da trần phủ chất nhầy và ẩm dễ thấm khí.

4. Mắt có mí giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ.

5. Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt.

6. Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón.  

→ Rẽ nước, giảm sức cản của nước khi bơi.

→ Khi bơi vừa thở vừa quan sát.

→ Giúp hô hấp trong nước.

→ Bảo vệ mắt không bị khô, nhận âm thanh

→ Thụân lợi cho việc di chuyển.

→ Tạo thành chân bơi để đẩy nước.

Bài 2:

a) Ếch sinh sản vào mùa nào trong năm?

b) Đến mùa sinh sản , ếch có hiện tượng gì?

Hướng dẫn: 

a) Ếch thường sinh sản vào cuối xuân, sau những cơn mưa rào đầu hạ 
b) Đến mùa sinh sản, ếch đực kêu “gọi ếch cái” để “ghép đôi”. Ếch cái cõng ếch đực trên lưng, ếch đực ôm ngang ếch cái và tìm đến hồ nước để đẻ. Ếch cái đẻ đến đâu ếch đực tưới tinh đến đó (thụ tinh ngoài).

Bài 3:

Theo em, số lượng ếch đồng cũng như lưỡng cư hiện nay trong tự nhiên như thế nào? (tăng hay giảm, vì sao?)

Theo em, số lượng ếch đồng cũng như lưỡng cư hiện nay trong tự nhiên như thế nào? (tăng hay giảm, vì sao?)

Hướng dẫn:

Hiện nay số lượng lưỡng cư giảm rất nhiều do săn bắt làm thực phẩm, sử dụng thuốc trừ sâu gây ô nhiễm môi trường…

Không được săn bắt bừa bãi đặc biệt trong mùa sinh sản, bảo vệ môi trường, cần bảo vệ gây nuôi những loài có giá trị…

3. Luyện tập Bài 35 Sinh học 7

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Đặc điểm đời sống của ếch đồng.
  • Mô tả được các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn.
  • Trình bày được sự sinh sản và phát triển của ếch. 

3.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Sinh học 7 Bài 35 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Câu 4- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

3.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Sinh học 7 Bài 35 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập 1 trang 115 SGK Sinh học 7

Bài tập 2 trang 115 SGK Sinh học 7

Bài tập 3 trang 115 SGK Sinh học 7

Bài tập 4 trang 115 SGK Sinh học 7

4. Hỏi đáp Bài 35 Chương 6 Sinh học 7

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Sinh học HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Sinh Học 7 HỌC247

Tư liệu tham khảo

Được đề xuất cho bạn