Sinh học 7 Bài 15: Giun đất


Trong bài này các em được tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đốt. Chỉ rõ đặc điểm tiến hoá hơn của giun đất so với giun tròn.

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Cấu tạo giun đất

a. Cấu tạo ngoài

  • Cơ thể dài, thuôn hai đầu.
  • Phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ (chi bên).
  • Chất nhầy giúp da trơn.
  • Có đai sinh dục và lỗ sinh dục.

Cấu tạo ngoài của giun đất

b. Cấu tạo trong:

  • Có khoang cơ thể chính thức, chứa dịch.
  • Hệ tiêu hoá: phân hoá rõ: lỗ miệng → hầu → thực quản → diều, dạ dày cơ → ruột tịt → hậu môn.

Hệ tiêu hoá của giun đất

  • Hệ tuần hoàn: Mạch lưng, mạch bụng, vòng hầu (tim đơn giản), tuần hoàn kín.
  • Hệ thần kinh: Chuỗi hạch thần kinh, dây thần kinh.

Cấu tạo hệ tuần hoàn và hệ thần kinh của giun đất

1.2. Di chuyển

Giun dất di chuyển bằng cách: Cơ thể phình duỗi xen kẽ, vòng tơ làm chỗ tựa kéo cơ thể về một phía.

Di chuyển của giun đất

Giun đất bò trên mặt đất

1. Giun chuẩn bị bò

2. Thu mình làm phồng đoạn đầu, thun đoạn đuôi

3. Dùng toàn thân và vòng tơ làm chỗ dựa, vươn đầu về phía trước

4. Thu mình làm phồng đoạn đầu thun đoạn đuôi

1.3. Dinh dưỡng

  • Giun đất hô hấp qua da.
  • Thức ăn giun đất qua lỗ miệng → hầu → diều (chứa thức ăn) → dạ dày (nghiền nhỏ) → enzim biến đổi → ruột tịt → bã đưa ra ngoài.
  • Dinh dưỡng qua thành ruột vào máu.

1.4. Sinh sản

  • Giun đất lưỡng tính.
  • Ghép đôi trao đổi tinh dịch tại đai sinh dục.
  • Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể tạo kén chứa trứng.

Giun đất ghép đôi và kén

Giun đất ghép đôi và kén

Bài tập minh họa

Ví dụ:

So sánh cấu tạo trong của giun đất với giun đũa?

Gợi ý trả lời:

      Đặc điểm

Giun đũa

Giun đất

Hệ tiêu hoá

Miệng → hầu ruột → hậu môn

Miệng → hầu → thực quản → diều → dạ dày cơ → ruột → ruột tịt → hậu môn

Hệ tuần hoàn

Chưa có

Hệ kín

Hệ thần kinh

Dây dọc

Chuỗi hạch: Hạch não, mạch vòng, chuỗi hạch bụng

3. Luyện tập Bài 15 Sinh học 7

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Nêu được các đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng và sinh sản của giun đất.
  • Trình bày được những đặc điểm tiến hoá hoàn toàn hơn ở giun đất so với giun tròn và các loài thấp trước nó. 

3.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Sinh học 7 Bài 15 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Câu 4- Câu 5: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online 

3.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Sinh học 7 Bài 15 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập 1 trang 55 SGK Sinh học 7

Bài tập 2 trang 55 SGK Sinh học 7

Bài tập 3 trang 55 SGK Sinh học 7

4. Hỏi đáp Bài 15 Chương 3 Sinh học 7

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Sinh học HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Sinh Học 7 HỌC247