Bộ 4 đề thi giữa HK1 môn Ngữ văn 9 có đáp án năm 2021-2022 Trường THCS An Ngãi Trung

TRƯỜNG THCS AN NGÃI TRUNG

ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ 1 MÔN: NGỮ VĂN 9 NĂM HỌC: 2021-2022 (Thời gian làm bài: 90 phút)

 

I. VĂN - TIẾNG VIỆT (4 điểm)

Câu 1: (2.0 điểm)

Tóm tắt ngắn gọn đoạn trích Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.

Câu 2: (2.0 điểm)

a. Kể tên những phương châm hội thoại đã học?

b. Giải thích nghĩa của 2 thành ngữ sau và cho biết chúng liên quan đến phương châm hội thoại nào: nói như dùi đục chấm mắm cáy; đánh trống lảng.

II. LÀM VĂN (6.0 điểm)

Hãy kể lại một chuyến tham quan hoặc đi chơi xa của bản thân.

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1

I. Văn - Tiếng Việt

Câu 1:

Lặng lẽ Sa Pa kể về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa các nhân vật: ông họa sĩ già, cô kỹ sư trẻ, bác lái xe và anh thanh niên làm khí tượng trong vòng nửa giờ trên đỉnh núi Yên Sơn khi xe dừng lại. Ông họa sĩ và cô gái lên thăm nơi ở và làm việc của anh thanh niên trên núi. Anh bộc bạch với họ về công việc, về cuộc sống, về những suy nghĩ của mình. Ông họa sĩ đã kịp ghi lại ký họa chân dung anh. Anh muốn giới thiệu với ông họa sĩ những người khác xứng đáng hơn để vẽ. Họ chia tay nhau trong niềm xúc động.

Câu 2:

a.

- Có 5 phương châm hội thoại chính:

+ Phương châm về lượng.

+ Phương châm về chất.

+ Phương châm quan hệ.

+ Phương châm cách thức.

+ Phương châm lịch sự.

b.

- Thành ngữ nói như dùi đục chấm mắm cáy:

+ Dùi đục là vật dụng bằng gỗ hay sắt để khoan hay đục các vật chất cứng hàng ngày.

+ Mắm cáy: là món ăn quen thuộc của các cụ ta xưa kia.

+ Với cách hiểu như trên ta thấy: Dùi đục, mắm Cáy đều là những vật dụng hay các món ăn rất đỗi quen thuộc, thô mộc, gần gũi với đời sống của nhân dân ta trước đây. Từ tính giản dị, thô mộc của 2 món ăn trên, phép so sánh "Nói như dùi đục chấm mắm cáy" chỉ cách nói trắng trợn, nói trực tiếp không giữ kẽ và thậm chí thiếu đi rất nhiều ý thanh nhã cần có trong lời nói.

=> Liên quan đến phương châm lịch sự.

- Thành ngữ đánh trống lảng: Giải thích: nghĩa là lảng đi, nói sang chuyện khác để tránh khỏi phải nói đến việc không muốn nói hoặc khó nói.

=> Liên quan đến phương châm quan hệ.

II. Làm văn

a. Mở bài:

- Lí do của chuyến đi chơi xa và nơi sẽ đến.

- Chuẩn bị cho chuyến đi và lên đường.

b. Thân bài:

- Thời gian, địa điểm diễn ra chuyến đi.

- Cảnh dọc đường đi.

+ Phong cảnh, những nét đặc biệt.

+ Tâm trạng của em và thái độ mọi người trên xe.

---(Để xem tiếp đáp án phần Làm văn vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

Câu 1: (3 điểm)

Đọc đoạn văn sau và làm theo các yêu cầu bên dưới:

Hôm đó, trên xe buýt có một người đàn ông cao tuổi. Ông lên xe ở một trạm trên đường Nguyễn Trãi (Hà Nội). Xe chạy. Sau khi lục lọi chiếc cặp đeo bên hông, lại móc hết túi quần, túi áo, ông già vẫn không thấy tiền để mua vé. Ông ngồi lặng với khuôn mặt đỏ bừng. Lúc này, một cô học sinh ngồi ở hàng ghế sau đã len lén nhét tờ 5.000 đồng vào túi quần của ông. Khi nhân viên bán vé đến, theo phản xạ, ông lại đưa tay lục túi quần và thấy tờ 5.000 đồng. Ông mừng ra mặt, trả tiền vé và cứ tưởng đó là tiền của mình. Còn cô gái thì lẳng lặng mỉm cười.

 (Báo Gia đình và xã hội - Xuân Đinh Dậu 2017, trang 16)

a. (1 điểm) Thông hiểu

Vì sao cô học sinh đã len lén nhét tờ 5000 đồng vào túi quần của ông già mà không đưa trực tiếp cho ông?

b. (1 điểm) Thông hiểu           

Câu: “Còn cô gái thì lẳng lặng mỉm cười” giúp em hiểu thêm điều gì về cô học sinh?

c. (1 điểm) Vận dụng

Suy nghĩ của em về “người tử tế” được gợi lên qua câu chuyện trên. Trình bày khoảng 5-7 dòng.

Câu 2: (3 điểm)

Nhà văn Nguyễn Đình Thi khi còn sống đã than rằng ông cả đời sợ nhất hai loại rác: rác ngôn ngữ và rác thải.

Lời tâm sự của nhà văn đã gợi cho em những suy nghĩ gì về hiện trạng rác thải ngôn ngữ xung quanh ta hiện nay. Hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi nêu suy nghĩ của em.

Câu 3: (4 điểm)

Gần bốn năm gắn bó với ngôi trường em đang học, biết bao buồn, vui lẫn lộn cùng thầy, cô, bè bạn,…

Em hãy xây dựng câu chuyện mà có lần vì em sử dụng sai mục đích của mạng xã hội, em đã làm mất đi người bạn tốt, làm xấu đi tính tốt đẹp của mạng xã hội, làm mất niềm tin của thầy, cô, bạn bè. Qua câu chuyện đó em đã “lớn lên” được gì trong suy nghĩ và hành động.

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2

Câu 1:

a.

- Cô gái lén đưa cho ông cụ mà không đưa trực tiếp để tránh ông không cảm thấy ngượng ngùng, xấu hổ.

b.

- Hành động “lẳng lặng mỉm cười” của cô gái sau khi giúp đỡ ông cụ cho thấy cô gái là người hết sức tốt bụng, lại cũng vô cùng tinh tế, giúp đỡ người khác thầm lặng không mong cầu sự trả ơn.

c.

- Giới thiệu vấn đề: người tử tế

- Giải thích người tử tế là gì? là những người sống lương thiện, luôn quan tâm, giúp đỡ người khác.

- Biểu hiện người tử tế: Luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác; luôn trung thực, không gian dối, vụ lợi,….

- Ý nghĩa sự tử tế: luôn nhận được sự yêu quý, kính trọng của mọi người; giúp cuộc sống trở nên ấm áp, tốt đẹp hơn; bản thân luôn thấy thanh thản, hạnh phúc,…

- Phê phán những kẻ sống gian trá, vụ lợi, vô cảm trước cuộc sống.

- Tổng kết vấn đề.

Câu 2:

1. Giới thiệu vấn đề: rác thải ngôn ngữ

2. Giải thích

- Rác ngôn ngữ là gì? Rác thải ngôn ngữ được hiểu là ngôn từ dùng không đúng chuẩn mực, không đúng thuần phong mĩ tục của dân tộc.

3. Bàn luận

- Thực trạng:

+ Sử dụng tiếng lóng, nói bậy, chửi tục,…

+ Sử dụng tiếng Việt tùy tiện, bừa bãi.

- Nguyên nhân:

+ Sự bùng nổ công nghệ thông tin, giới trẻ được tiếp xúc với nhiều luồng văn hóa, nhưng không có sự cân nhắc, lựa chọn một cách kĩ lưỡng trước khi sử dụng.

+ Bắt theo trào lưu sử dụng tiếng lóng, tiếng nước ngoài,…

+ Sự buông lỏng trong khâu quản lí của các trang mạng xã hội khiến cho “rác ngôn ngữ” càng trở nên phổ biến.

- Giải pháp:

+ Mọi người cần ý thức, sử dụng và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

+ Có biện pháp quản lí chặt chẽ hơn các phương tiện truyền thông.

4. Liên hệ bản thân và tổng kết vấn đề

---(Nội dung đầy đủ, chi tiết vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

Câu 1: (4.0 điểm)

Em hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về vai trò của khát vọng trong cuộc sống con người.

Câu 2: (6.0 điểm)

Kể lại một lần em mắc lỗi với mẹ (Có kết hợp yếu tố nghị luận, độc thoại và độc thoại nội tâm)

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3

Câu 1:

Học sinh nắm chắc kiến thức viết đoạn văn và viết theo yêu cầu đề bài.

- Yêu cầu hình thức:

+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận xã hội để tạo lập đoạn văn.

+ Đoạn văn khoảng 200 chữ

+ Lùi đầu dòng, viết hoa chữ cái đầu tiên và không ngắt đoạn.

+ Có các phần: mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn; diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả.

+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận xã hội để tạo lập văn bản.

- Yêu cầu nội dung:

+ Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề: Vai trò của khát vọng trong cuộc sống con người

+ Thân đoạn:

• Khát vọng sống là những mong muốn, ước vọng tốt đẹp thôi thúc chúng ta không ngừng nỗ lực, cố gắng để đạt đến.

=> Khát vọng sống là điều mà bất cứ ai trong chúng ta cũng cần có.

• Khát vọng sống đem đến cho con người năng lượng tích cực.
• Có khát vọng sống sẽ giúp mỗi người vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.
• Khát vọng sống giúp ta nhận thức được giá trị bản thân.
• Khát vọng sống cũng đem đến cho con người tinh thần lạc quan và truyền cảm hứng cho những nguời xung quanh.
• Phê phán những người sống không có niềm tin, không có khát vọng.
• Liên hệ bản thân.

3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề.

Câu 2:

Học sinh nắm chắc kiến thức viết bài văn và viết theo yêu cầu đề bài.

- Yêu cầu hình thức:

+ Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm văn tự sự có kết hợp các yếu tố độc thoại, độc thoại nội tâm.

+ Lùi đầu dòng, viết hoa chữ cái đầu tiên.

+ Bài văn đầy đủ ba phần; diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả.

- Yêu cầu nội dung:

1. Mở bài:

- Hoàn cảnh mắc lỗi.

2. Thân bài:

- Kể lại việc sai trái mà mình đã mắc phải:

+ Mắc lỗi khi nào? Với ai?

---(Nội dung đầy đủ, chi tiết của Đề thi số 3 vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

Phần I (4 điểm) 

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất tại Rio de Janneiro, cô bé 12 tuổi người Canada-Severn Cullí Suzuki đã có một bài phát biểu “khiến cả thế giới lặng im”. Dưới đây là một đoạn của bài phát biểu đó: “Chúng tôi đến đây không có mục đích nào khác ngoài việc đấu tranh cho tương lai của chính mình... Tôi đến đây lên tiếng cho các thế hệ mai sau, lên tiếng cho những trẻ em đang chết đói trên khắp thế giới mà tiếng khóc cầu cứu không ai nghe thấy, lên tiếng cho muôn vàn động vật đang chết dần trên trái đất này vì chẳng còn nơi sinh sống. Giờ tôi sợ phải bước đi dưới ánh mặt trời vì những lỗ thủng trên tầng ozôn. Tôi sợ phải thở vì không biết không khí đang chứa những hóa chất nào. Ngày ngày, chúng ta đều nghe những tin về việc các loài động thực vật đang dần tuyệt chủng rồi biến mất mãi mãi. Tôi đã luôn mơ về những đàn thú hoang dã đông đúc, về những cánh rừng rậm và rừng mưa nhiệt đới đầy các loài chim và bướm. Nhưng tôi tự hỏi, liệu con cái chúng tôi còn có cơ hội được nhìn thấy chúng nữa không?

Câu 1: Tác giả bài phát biểu - một cô bé 12 tuổi đã lên tiếng nhân danh cho những đối tượng nào? Qua đó em cảm nhận được những nét đáng quý nào ở cô bé?

Câu 2: Trong bài phát biểu, cô bé vừa xưng “tôi” vừa xưng “chúng tôi”. Theo em, điều đó có ý nghĩa gì?

Câu 3: Bài phát biểu của cô bé đã “khiến cả thế giới im lặng”. Bằng một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi, hãy trình bày suy nghĩ của em về chủ đề “Biết lắng nghe để thấu hiểu”.

Phần II (6 điểm) Một trong những thành công của Nguyễn Du trong đoạn trích “Cảnh ngày xuân” (Truyện Kiều) là sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình.

Câu 1: Em hiểu thế nào là bút pháp tả cảnh ngụ tình?

Câu 2: Chép một câu thơ trong đoạn trich “Cảnh ngày xuân” có sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình và nêu ngắn gọn cảm nhận của em về câu thơ đó.

Câu 3: Trong đoạn trích cũng có những câu thơ tả cảnh thiên nhiên được coi là tuyệt bút:

Ngày xuân con én đưa thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời

Cảnh lê trắng điểm một vài bông hoa.

Bằng một đoạn văn theo phép lập luận tổng - phân - hợp khoảng 15 câu, em hãy phân tích làm rõ vẻ đẹp của bức tranh xuân trong đoạn thơ trên. Trong đoạn văn sử dụng câu cảm thán và phép tu từ so sánh. (Gạch chân câu cảm thán và phép tu từ so sánh được sử dụng).

---- HẾT ----

ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 4

Phần I.

Câu 1:

- Cô bé 12 tuổi đã lên tiếng nhân danh cho:

+ Thế hệ mai sau

+ Những trẻ em đang chết đói trên khắp thế giới

+ Động vật đang chết dần trên trái đất

- Những phẩm chất đáng quý của cô bé 12 tuổi: giàu tình yêu thương con người, động vật, thiên nhiên,…

Câu 2:

- Trong bài phát biểu, cô bé vừa xưng “tôi” vừa xưng “chúng tôi”: ý nói cô bé vừa phát biểu nêu lên ý kiến của mình lại vừa đại diện cho các đối tượng mà cô bé nhân danh.

Câu 3:

1. Nêu vấn đề: Biết lắng nghe để thấu hiểu.

2. Giải thích vấn đề

- Lắng nghe là sự đón nhận và hiểu đúng, để giao tiếp cởi mở, để chọn lọc thông tin, thông qua cử chỉ, điệu bộ, lời nói và nét mặt thể hiện ngay lúc đó.

- Thấu hiểu là sự kết hợp trải nghiệm thế giới từ quan điểm của một người khác và cảm nhận theo quan điểm của người đó thì nó cũng đồng nghĩa với việc nếu bạn có khả năng thấu hiểu tốt, bạn có thể thấu hiểu thế giới thừ nhiều quan điểm khác nhau.

=> Biết lắng nghe để thấu hiểu chính là đang tự tạo ra các mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống của mình.

3. Bàn luận vấn đề

- Ý nghĩa của lắng nghe và thấu hiểu:

+ Với cá nhân:

• Người biết lắng nghe và thấu hiểu cơ hội thành công trong cuộc sống sẽ cao hơn.
• Những mối quan hệ trong cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp hơn: gia đình, bạn bè, trường lớp.
• Cuộc sống sẽ tích cực, nhiều niềm vui hơn.

+ Với xã hội: sự lắng nghe và thấu hiểu của cá nhân góp phần thúc đẩy xã hội phát triển, tiến bộ.

- Biểu hiện của một người biết lắng nghe và thấu hiểu:

+ Có sự thiện chí khi trò chuyện, giao tiếp với người khác.

+ Biết tiếp thu các ý kiến để thay đổi bản thân và làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

+ Luôn biết nhìn nhận mọi sự việc trên phương diện khách quan và xem xét ở nhiều góc độ khác nhau.

+ Luôn lạc quan dù trong bất cứ hoàn cảnh nào.

+ Biết đồng cảm và chia sẻ, lắng nghe với những khó khăn của những người xung quanh.

- Phê phán những người bảo thủ, chưa biết lắng nghe và thấu hiểu.

4. Liên hệ bản thân

Phần II.

Câu 1:

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình là bút pháp thông qua việc miêu tả cảnh vật (thiên nhiên, cuộc sống xung quanh) để khắc họa tâm trạng, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật trữ tình.

- Đây là bút pháp đặc trưng của văn học trung đại

Câu 2:

- Câu thơ tả cảnh ngụ tình trong đoạn trích “Cảnh ngày xuân”: “Nao nao dòng nước uốn quanh”: Thể hiện tâm trạng bâng khuâng, luyến tiếc, xao xuyến về một buổi du xuân, sự linh cảm về những điều sắp xảy ra. Kiều sẽ gặp nấm mộ Đạm Tiên, gặp Kim Trọng.

Câu 3:

a. Yêu cầu hình thức:

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản.

- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

b. Yêu cầu nội dung:

- Vị trí đoạn thơ

- Phân tích:

+ Mở ra bằng cánh chim én: loài chim báo hiệu mùa xuân

+ "Đưa thoi": gợi tả sự đông đúc, hình ảnh những cánh chim chao lượn

+ "Thiều quang": ánh sáng đẹp, ánh sáng của mùa xuân

+ Thời gian của mùa xuân đã trôi đi quá nửa "đã ngoài sáu mươi"

=> Sự tiếc nuối khi mùa xuân đang dần qua

+ Hình ảnh triền cỏ xanh trải dài mênh mông như đến tận chân trời.

---(Nội dung đầy đủ, chi tiết vui lòng xem online hoặc đăng nhập tải về máy)---

 

Trên đây là một phần trích đoạn nội dung Bộ 4 đề thi giữa HK1 môn Ngữ văn 9 năm 2021-2022 Trường THCS An Ngãi Trung. Để xem thêm nhiều tài liệu tham khảo hữu ích khác các em chọn chức năng xem online hoặc đăng nhập vào trang hoc247.net để tải tài liệu về máy tính.

Hy vọng tài liệu này sẽ giúp các em học sinh ôn tập tốt và đạt thành tích cao trong học tập.

Chúc các em học tập tốt !