Bài 20: Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936 - 1939 - Lịch sử 9


Trong bài học này Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936 -1939 sẽ giúp học sinh nắm được những nét cơ bản nhất của tình hình thế giới và trong nước ảnh hưởng trực tiếp đối với phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm 1936 - 1939

Tóm tắt lý thuyết

I. Tình hình thế giới và trong nước

1. Thế giới

  • Chủ nghĩa phát xít đe dọa nền dân chủ và hòa bình thế giới.
  • Đại Hội VII của Quốc tế cộng sản chủ trương thành lập Mặt Trận nhân dân, tập hợp lực lượng tiên bộ để chống phát xít.
  • Mặt trận nhân dân Pháp nắm chính quyền, áp dụng chính sách tự do dân chủ cho thuộc địa.

2. Trong nước

  • Hậu quả của khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 và chính sách phản động – bóc lột- khủng bố – đàn áp của Pháp nên nhân dân ta đói khổ, yêu cầu cải thiện đời sống và thực hiện quyền tự do dân chủ.

II. Mặt trận dân chủ Đông Dương và phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ

  • Đảng Cộng sản Đông Dương nhận định:
    • Kẻ thù: thực dân Pháp và tay sai.
    • Khẩu hiệu: chống phát xít và chống chiến tranh, đòi tự do dân chủ, cơm áo và hòa bình.
    • Chủ trương: lập mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương (hè 1936) sau đổi là Mặt Trận Dân Chủ Đông Dương (3-1938) nhằm tập hợp mọi lực lượng yêu nước và dân chủ tiến bộ đấu tranh.
    • Hình thức và phương pháp đấu tranh: hợp pháp, nửa hợp pháp, công khai hay nửa công khai.
    • Giữa năm 1936 Mặt trận dân chủ Đông Dương triệu tập Đông Dương đại hội để thu thập dân nguyện như thả tự do cho tù chính trị, thi hành luật lao động, cải thiện đời sống của nhân dân.
  • Đầu năm 1937 đưa “dân nguyện” cho phái viên của chính phủ Pháp và Toàn quyền mới ở Đông Dương:
    • Công nhân: lập nghiệp đoàn, tăng lương giảm giờ làm
    • Nông dân: chia lại ruộng đất công, chống sưu thuế cao, giảm tô
    • Công chức, học sinh đòi đảm bảo quyền lợi lao động, ban bố quyền tự do dân chủ, miễn giảm thuế.
    • Phong trào công nhân 11-1936: bãi công ở công ty than Hòn Gai, xe lửa Trường Thi.
  • 1-5-1938-Quốc tế lao động, 25.000 người mít tinh ở khu đấu xảo Hà Nội đòi tự do lập hội Ái hữu, thi hành luật lao động, giảm thuế, chống phát xít và chiến tranh.
  • Báo công khai của Đảng, của Mặt trận và các đòan thể quần chúng ra đời như: Tin tức, Tiền Phong, Nhành Lúa, Dân Chúng,Lao Động, Bạn dân..
  • Sách chính trị phổ thông giới thiệu chủ nghĩa Mác Lê nin và chính sách của Đảng được lưu hành rộng rãi.
  • Cuối 1938 phong trào thu hẹp, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phong trào chấm dứt.

III. Ý nghĩa của phong trào

  • Là một cao trào dân chủ rộng lớn.
  • Uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng.
  • Chủ nghĩa Mác- Lê nin, đường lối chính sách của Đảng, của Quốc tế công sản được phổ biến.
  • Tổ chức của Đảng được củng cố.
  • Đào tạo cho Đảng những đảng viên kiên trung.
  • Là cuộc diễn tập thứ hai chuẩn bị cho Cách Mạng tháng tám 1945.

♦ So sánh phong trào 1930-1931 và 1936-1939.

Nội dung

1930-1931

1936-1939

Kẻ thù

Đế quốc và phong kiến

Thực dân Pháp và tay sai

Nhiệm vụ

(khẩu hiệu)

Chống đế quốc giành độc lập, chống phong kiến giành ruộng đất cho dân cày

Chống phát xít và chiến tranh

Đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình

Mặt trận

Bước đầu thực hiện liên minh công nông

Mặt trận nhân dân phản đế Đông Dương sau đổi là Mặt trận Dân chủ Đông Dương.

Hình thức, phương pháp đấu tranh

Bí mật, bất hợp pháp.

Bạo động vũ trang như bãi công, chuyển sang biểu tình vũ trang ở Hưng Nguyên, Thanh Chương, Vinh.

hợp pháp, nửa hợp pháp, công khai  hay nửa công khai.

 

Lực lượng tham gia

Công nhân.

Nông dân

Đông đảo, không phân biệt thành phần, giai cấp.

Ở thành thị rất sôi nổi  tạo nên đội quân chính trị hùng hậu.

Phạm vi

Nông thôn và nhà máy ở thành thị

Thành thị.

 

 Ý  nghĩa

Timh thần oanh liệt và lực lượng cách mạng của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Là cuộc tổng diễn tập đấu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng chuẩn bị cho cách mạng tháng Tám

Là một cao trào dân chủ rộng lớn.

Uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng.

Chủ nghĩa Mác- Lê nin, đường lối chính sách của Đảng, của Quốc tế cộng sản được phổ biến.

Tổ chức của Đảng được củng cố.

Đào tạo cho Đảng những đảng viên kiên trung.

Là cuộc diễn tập thứ hai chuẩn bị cho Cách mạng Tháng 8-1945.

Nhận xét

Chưa lập chính quyền  hoàn chỉnh.

Chưa triệt để giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân

 

Phong trào quần chúng rộng rãi, thu hút đông đảo nhân dân tham gia ở cả nước.

Hình thức phong phú.

Mục đích dòi tự do dân chủ

Lời kết

Qua bài học này các em cần nắm được nội dung sau: 

  • Tình hình nước ta trước khi thành lập Mặt trận dân chủ Đông Dương và phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ 
  • Ý nghĩa của phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ 

Nhằm giúp các em củng cố lại nội dung bài học, mời các em cùng thử sức mình với các câu hỏi Trắc nghiệm Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936 - 1939 trong phần sau. Ngoài ra, các bài tập trong sách giáo khoa đều được hướng dẫn giải chi tiết trong phần Giải bài tập Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936 - 1939. Nếu các em có thắc mắc về nội dung bài học thì nhớ đặt câu hỏi ở phần Hỏi đáp nhé.

Các em hãy cùng chuẩn bị: Bài 21: Việt Nam trong những năm 1939 - 1945

-- Mod Lịch Sử 9 HỌC247

Được đề xuất cho bạn