Lịch sử 10 Bài 33: Hoàn thành cách mạng tư sản ở châu Âu và Mĩ giữa thế kỉ XIX

Lý thuyếtTrắc nghiệmBT SGK FAQ

Học 247 giới thiệu đến các em học sinh bài: Hoàn thành cách mạng tư sản ở châu Âu và Mĩ giữa thế kỉ XIX 

Quảng cáo

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức

1. Tình hình nước Đức

  • Giữa thế kỷ XIX kinh tế tư bản Đức phát triển nhanh chóng, Đức trở thành nước công nghiệp.
  • Phương thức kinh doanh theo đường lối tư bản chủ nghĩa đã xâm nhập vào sản xuất: sử dụng máy móc, thuê mướn công nhân đẩy mạnh khai thác... tạo nên tầng lớp quý tộc tư sản gọi chung là Gioong-ke.
  • Lược đồ quá trình thống nhất nước Đức

2. Quá trình thống nhất Đức

  • Nước Đức bị chia sẻ thành nhiều vương quốc nhỏ, cản trở sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ,đặt ra yêu cầu cần thống nhất đất nước.
  • Năm 1864 Bi-xmác tấn công Đan Mạch, chống Áo (1866), chống Pháp (1870- 1871).
  • Kết quả: Năm 1867 Liên bang Bắc Đức ra đời gồm 18 quốc gia Bắc Đức và 3 thành phố tự do, hiến pháp được thông qua.
  • Năm 1870 - 1871 Bi-xmác gây chiến với Pháp thu phục các bang miền Nam hoàn thành thống nhất Đức.
  • Ngày 18-1-1871, vua Phổ Vin-hem I  lên ngôi hoàng đế , Bi-xmác trở thành Thủ tướng, tháng 4 -1781, Hiến pháp mới được ban hành  qui định Đức  gồm 22  bang và 3 thành phố tự do
  • Tính chất: là một cuộc Cách mạng tư sản, tạo điều kiện cho kinh tế tư bản cách mạng phát triển mạnh mẽ ở Đức.
  • Ở Đức do sự thỏa hiệp của giai cấp tư sản và quý tộc phong kiến, giai cấp vô sản chưa đủ trưởng thành để tiến hành thống nhất đất nước bằng con đường Cách mạng - con đường "Từ dưới lên", quá trình thống nhất đất nước được thực hiện bằng con đường chiến tranh vương triều - "Từ trên xuống", thông qua quí tộc Phổ - đại diện là Bi-xmác. Với chính sách phản động đã đưa nước Đức thành một đồn lũy phản động, nhất là dẫn đến chủ nghĩa quân phiệt xâm lược và là trung tâm xảy ra các cuộc chiến tranh ở châu Âu

1.2. Cuộc đấu tranh thống nhất Italia

a. Tình hình I-ta-li-a trước khi thống nhất

  • Giữa thế kỷ XIX I-ta-li-a vẫn bị chia thành 7 vương quốc nhỏ, và chịu sự thống trị của đế quốc Áo.
  • Dưới sự đô hộ của đế quốc Áo và ách thống trị của các thế lực phong kiến kinh tế lạc hậu chậm phát triển.
  • Chỉ có vương quốc Piê-môn-tê giữ được độc lập , kinh tế  tư bản chủ nghĩa phát triển.

b. Nhiệm vụ

  • Yêu cầu cấp bách là giải phóng dân tộc khỏi sự lệ thuộc vào Áo, xóa bỏ sự cản trở của các thế lực phong kiến.
  • Mở đường cho kinh tế phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa.
  • Diễn biến: Nổi bật là vai trò của vương quốc Pi-ê-môn-tê.
  • Tháng 4 - 1859 chiến tranh giữa liên quân Piêmôntê -Pháp với Áo dưới sự hỗ trợ của đoàn quân tình nguyện Ga-ri-ban-đi đẩy quân Áo tình thế khó khăn, tháng 3 - 1860 các vương quốc miền Bắc sáp nhập vào Pi-ê-môn-tê.
  • Tháng 4 - 1860 khởi nghĩa nhân dân ở đảo Xi-xi-li-a bùng nổ, đòi lật đổ chính quyền tay sai Áo thống nhất đất nước, Ga-ri-ban-đi cùng đội quân "Áo đỏ" đổ bộ lên đảo giải phóng miền Nam Italia, sau đó miền Nam I-ta-li-a sáp nhập vào Pi-ê-môn-tê (10 - 1860) thành lập vương quốc I-ta-li-a. Vua Pi-ê-môn-tê là Em-ma-nu-en II  làm quốc vương, Ca vua làm thủ tướng
  • Năm 1866 I-ta-li-a liên minh với Phổ chốngÁo giải phóng được Vê-nê-xi-a.
  • Năm 1870 Pháp thất bại trong cuộc chiến tranh Pháp - Phổ, Rô-ma thuộc về I-ta-li-a.
  • c. Ý nghĩa
  • Mang tính chất một cuộc Cách mạng tư sản, lật đổ sự thống trị của đế quốc Áo và các thế lực phong kiến.
  • Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

d. Hạn chế

  • Sau khi thống nhất Italia vẫn theo chế độ quân chủ lập hiến, nền dân chủ còn rất nhiều hạn chế.
  • Nông dân nghèo không có đất đai và không có quyền bầu cử

1.3. Nội chiến ở Mĩ

  •  Sau chiến tranh giành độc lập ,Hoa Kỳ gồm 13 bang ven Đại Tây Dương .
  •  Giữa thế kỷ XIX lãnh thổ kéo dài tới bờ Thái Bình Dương , gồm 30 bang.

a. Tình hình Mĩ trước khi nội chiến

  • Kinh tế Mĩ giữa thế kỷ XIX tồn tại theo 2 con đường: Miền Bắc phát triển nền công nghiệp tư bản chủ nghĩa, miền Nam phát triển kinh tế đồn điền dựa trên bóc lột sức lao động nô lệ.
  • Nông nghiệp miền Bắc và miền Tây kinh tế trại chủ nhỏ và nông dân tự do chiếm ưu thế phục vụ thị trường công nghiệp,miền Nam kinh tế đồn điền phát triển dựa trên sức lao động nô lệ làm giàu nhanh chóng cho giới chủ nô. Tuy nhiên, chế độ nô lệ đã cản trở nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
  • Mâu thuẫn giữa tư sản và trại chủ nhỏ ở miền Bắc với chủ nô miền Nam ngày càng dẫn đến phong trào đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ nô lệ mở đường cho CNTB phát triển.

b. Nguyên nhân trực tiếp

  • Lin-côn ứng cử viên của Đảng Cộng hòa đại diện cho giai cấp tư sản và trại chủ miền Bắc trúng cử Tổng thống đe dọa quyền lợi các chủ nô ở miền Nam (vì Đảng Cộng hòa chủ trương bác bỏ chế độ nô lệ).
  • 11 bang phản đối tách khỏi Liên bang thành lập Hiệp bang mới có chính phủ, Tổng thống riêng và chuẩn bị lực lượng chống lại chính phủ Trung ương.

c. Diễn biến

  • Ngày 12/4/1861 nội chiến bùng nổ, ban đầu đội quân Liên bang kiên quyết và không sử dụng biện pháp triệt để nên bị thua liên tiếp.
  • Chính phủ Lin-côn thay đổi biện pháp tác chiến và có những biện pháp tích cực hơn.
  • Giữa năm 1862 ký sắc lệnh cấp đất ở miền Tây cho dân di cư.
  • Ngày 01/1/1863 ra sắc lệnh bãi bỏ chế độ nô lệ nên  hàng vạn nô lệ và người dân gia nhập quân đội  Liên bang.
  • Ngày 09/4/1865 quân đội miền Bắc giành thắng lợi quyết định trong trận đánh thủ phủ Hiệp bang miền Nam (Xa-ra-tô-ga), nội chiến chấm dứt. thắng lợi thuộc về quân Liên bang.

d. Ý nghĩa

  • Là cuộc Cách mạng tư sản lần thứ 2 ở Mĩ.
  • Xóa bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
  • Nền kinh tế Mĩ phát triển nhanh chóng sau nội chiến.

 

2. Luyện tập và củng cố

2.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Lịch sử 10 Bài 33 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

  • Câu 1:

    Sau khi đế chế Đức được thành lập, Bixmác giữ chức vụ

    • A. Vua nước Đức thống nhất
    • B. Hoàng đế nước Đức thống nhất
    • C. Thủ tướng nước Đức thống nhất
    • D. Tổng thổng nước Đức thống nhất
  • Câu 2:

    Hiến pháp mới của Đức được ban hành, trong đó củng cố vai trò của

    • A. Giai cấp tư sản Đức
    • B. Giai cấp tư sản và quý tộc tư sản hóa
    • C. Quý tộc quân phiệt Đức
    • D. Quý tộc quân phiệt Phổ
  • Câu 3:

    Sự kiện thành lập đế chế Đức có điểm gì đặc biệt?

    • A. Vua Phổ trở thành Thủ tướng nước Đức
    • B. Bixmác (một quý tộc Phổ) lên ngôi hoàng đế
    • C. Được tổ chức tại cung điện Vécxai (Pháp)
    • D. Có sự tham dự của tất cả các hoàng đế các nước láng giềng  

Câu 4 - Câu 10: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online

2.2. Bài tập SGK

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Lịch sử 10 Bài 33 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập 1 trang 169 SGK Lịch sử 10

Bài tập 2 trang 169 SGK Lịch sử 10

3. Hỏi đáp Bài 33 Lịch sử 10

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Lịch sử HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Lịch Sử 10 HỌC247

Quảng cáo

Được đề xuất cho bạn