YOMEDIA

Nghĩa tường minh và hàm ý - Ngữ văn 9


Qua bài học giúp các em hiểu được nghĩa tường minh và hàm ý. Xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong các câu.

Hãy đăng ký kênh Youtube HOC247 TV để theo dõi Video mới

Tóm tắt bài

1.1. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý

Đọc các câu sau đây và trả lời câu hỏi.

- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một chiếc làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
- Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!
Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và vội quay đi.

(Theo Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Qua câu "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!", em hiểu anh thanh niên muốn nói điều gì? Vì sao anh không nói thẳng điều đó với hoạ sĩ và cô gái?

  • Câu "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!" không chỉ thông báo về thời gian mà còn cho thấy anh thanh niên bộc lộ sự luyến tiếc nhưng không thể nói thẳng ra. Có thể vì ngại ngùng, không muốn người khác thấy tình cảm của mình; có thể vì tế nhị hay do cách nói. Đây là câu mang nghĩa hàm ý.

Câu nói thứ hai của anh thanh niên có ẩn ý gì không?

  • Câu nói - Ô! Cô còn quên chiếc mùi xoa đây này! Không chứa ẩn ý, là câu mang nghĩa tường minh.

1.2. Ghi nhớ

  • Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. 
  • Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra những từ ngữ ấy.

2. Soạn bài Nghĩa tường minh và hàm ý

Để hiểu và nắm được nội dung bài học vững hơn, các em có thể tham khảo bài soạn Nghĩa tường minh và hàm ý.

  • Tìm hàm ý trong bài ca dao sau:

    Bao giờ rau diếp làm đình Gỗ lim làm ghém thì mình lấy ta Bao giờ trạch đẻ ngọn đa Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình.

    Theo dõi (0)
  • Câu 1 :

    a, Từ ''nhỏ bé'' trong câu thơ sau mang hàm ý gì ?

    '' Người đồng mình thô sơ da thịt

    Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con ''

    b, Câu nào sau đây có chứa hàm ý

    A . Lão chỉ tẩm ngẩm thế nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu : lão vừa xin tôi một ít bã chó.

    B . Lão làm lão khổ chứ ai làm lão khổ.

    C. Cuộc đời cứ quả thật cứ mỗi ngày lại thêm đáng buồn.

    D. Chẳng ai hiểu lão chết vì bệnh gì mà bất thình lình như vậy.

    Câu 2 : Tìm các phép tu từ vựng và tác dụng của nó trong những câu thơ sau

    a, Gác kinh viện sách đôi nơi

    Trong gang tấc lại gấp mười quan san

    b, Còn trời còn nước còn non

    Còn cụ bán rượu anh còn say sưa

    Theo dõi (0)
  • Viết đoạn văn ngắn có sử dụng nghĩa tường minh và hàm ý ( 10-12 câu).

    Theo dõi (0)

-- Mod Ngữ văn 9 HỌC247

 

YOMEDIA