Vật lý 9 Bài 55: Màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu


Bạn Hòa: Tại sao khi ta thấy cùng một bộ quần áo của người trên sân khấu lúc thì có màu này lúc thì có màu khác?

Bạn Bình: Vì người ta thay đổi màu sắc ánh sáng trên sân khấu

Bạn Hòa: Tại sao lại như thế được nhỉ?

Để trả lời được các câu hỏi trên mời các em cùng nghiên cứu Bài 55: Màu sắc các vật dưới ánh sáng màu trắng và dưới ánh sáng màu

Tóm tắt lý thuyết

1. Vật màu trắng, vật màu đỏ, vật màu xanh và vật màu đen dưới ánh sáng trắng

  • Dưới ánh sáng màu trắng, Vật có màu nào thì có ánh sáng màu đó truyền vào mắt ta, (trừ vật màu đen). Ta gọi là màu của vật.
  • Vật màu trắng có khả năng tán xạ tất cả các ánh sáng màu.

2. Khả năng tán xạ ánh sáng màu của các vật

  • Vật màu nào thì tán xạ mạnh ánh sáng màu đó, nhưng tán xạ kém ánh sáng các màu khác.
  • Vật màu trắng  tán xạ tốt tất cả các ánh sáng màu.
  • Vật màu đen không có khả năng tán xạ bất kì ánh sáng màu nào.

C3: Hãy rút ra các nhận xét và kết luận khi chiếu ánh sáng xanh lục vào các vật màu đỏ, màu xanh lục, màu đen và màu trắng.

  • Dưới ánh sáng màu lục vật màu đỏ có màu đen. Vậy vật màu đỏ tán xạ kém khi gặp ánh sáng màu lục.
  • Dưới ánh sáng màu lục vật có màu lục vẫn có màu lục. Vậy vật màu lục tán xạ tốt khi gặp ánh sáng màu lục.
  • Dưới ánh sáng màu lục vật có màu đen vẫn có màu đen. Vậy vật màu đen không tán xạ ánh sáng màu lục.
  • Dưới ánh sáng lục vật màu trắng có màu lục. Vậy màu trắng tán xạ tốt ánh sáng màu lục.

Bài tập minh họa

Bài 1.

Hãy giải thích tại sao nước biển đựng trong một cái cốc thì không có màu xanh mà biển lại có màu xanh?

Bài 1

Hướng dẫn giải:

Pha một ít nước mực xanh loãng rồi đổ vào hai cốc thủy tinh như nhau, đáy trong suốt; một cốc đổ rất vơi, một cốc đổ khá đầy. Đặt hai cốc trên một tờ giấy trắng. Nếu nhìn theo phương ngang thành cốc thì thấy nước trong hai cốc xanh như nhau. Nếu nhìn theo phương thẳng đứng thì ta sẽ thấy nước ở trong chiếc cốc đầy sẽ xanh hơn nước ở trong chiếc cốc vơi (hình 55.1)

  • Ta giải thích hiện tượng này như sau. Mỗi lớp nước màu coi như một tấm lọc màu. Ánh sáng truyền qua lớp nước màu càng dày thì coi như truyền qua tấm lọc màu càng dày, nên màu của nó càng thẫm.
  • Nếu nhìn theo phương ngang thì lớp nước màu mà ánh sáng truyền qua trong hai cốc là như nhau và ta thấy nước trong hai cốc xanh như nhau.
  • Nếu nhìn theo phương thẳng đứng thì ánh sáng truyền từ trên xuống, gặp tờ giấy trắng, bị tán xạ trở lại, qua lớp nước rồi vào mắt coi như truyền qua một lớp nước màu có bề dày bằng hai lần bề dày lớp nước trong cốc. Do đó, ở cốc đầy nước thì ánh sáng phải truyền qua một lớp nước rất dày, nên màu của nó thẫm. Ở cốc nước vơi thì ánh sáng truyền qua lớp nước mỏng hơn nhiều, nên màu của nó nhạt.
  • Mỗi lớp nước biển vừa có khả năng tán xạ rất yếu ánh sáng xanh vừa đóng vai trò của một tấm lọc màu xanh rất nhạt. Lớp nước biển đựng trong một cái cốc không đủ để làm cho chùm ánh sáng truyền qua nó có màu xanh, coi như không màu. Tuy nhiên, khi truyền qua một lớp nước biển dày hàng kilômet rồi trở lại thì ánh sáng sẽ có màu xanh thẫm. Hiện tượng này tương tự như hiện tượng ánh sáng truyền qua lớp nước màu mỏng hay dày đựng trong hai cốc trên.

Bài 2

Hỡi cô tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?
(Ca dao)
a. Lúc nào thì ánh trăng màu vàng (vào chập tối hay vào đêm khuya)?
b. Tại sao trong nước lại có ánh trăng?

Hướng dẫn giải:

a. Lúc chập tối thì ánh trăng có màu vàng.
b. Người con gái trong câu ca dao tranh thủ lúc trời mát về chiều tối để tát nước. Người con trai đứng trên bờ nhìn thấy ánh trăng phản xạ trên mặt nước trong gầu nước của cô gái, nên mới có cảm xúc để làm câu thơ nói trên.

Lời kết

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Màu sắc các vật dưới ánh sáng màu trắng và dưới ánh sáng màu cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được: 

  • Vật màu trắng, vật màu đỏ, vật màu xanh và vật màu đen dưới ánh sáng trắng

  • Khả năng tán xạ ánh sáng màu của các vật

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua Giải bài tập Vật lý 9 Bài 55 và làm bài kiểm tra Trắc nghiệm Vật lý 9 Bài 55 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. Các em được làm bài thi MIỄN PHÍ để test kiến thức cho bản thân nhé. Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy đặt câu hỏi ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng vật lý HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt! Đạt kết quả cao trong kỳ thi tới!

-- Mod Vật Lý 9 HỌC247

Được đề xuất cho bạn