Tuần 5 - Kể chuyện: Kể chuyện đã nghe, đã đọc - Tiếng Việt 4


Qua bài giảng Kể chuyện: Kể chuyện đã nghe, đã đọc, giúp các em rèn luyện kĩ năng kể lại được bằng lời một câu chuyện đã nghe, đã đọc có nội dung về lòng tự trọng. Đồng thời, hiểu được ý nghĩa, nội dung những câu chuyện em và bạn kể.

 

 

Tóm tắt lý thuyết

1. Các bước tiến hành

Đề bài: Kể một câu chuyện mà em đã được nghe, được đọc về tính trung thực.

a. Giải nghĩa: Thế nào là tự trọng?

  • Nghĩa của từng tiếng trong từ:
    • Tự chính mình.
    • Trọng: Tôn trọng.
  • Nghĩa chung của từ: Tự tôn trọng bản thân, giữ gìn phẩm giá, không để ai coi thường mình.

b. Một số biểu hiện của tính trung thực và một vài câu chuyện tiêu biểu:

(1) Không vì của cải hay tình cảm riêng tư mà làm trái lẽ công bằng

  • Ví dụ: Ông Tô Hiến Thành trong truyện "Một người chính trực" - Tiếng Việt 4, tập một, trang 36.

(2) Không vì danh lợi, địa vị mà đánh đổi nhân cách bản thân

  • Ví dụ: Truyện kể về danh tướng Trần Bình Trọng với câu nói nổi tiếng:“Ta thà làm giặc nước Nam còn hơn làm vương xứ Bắc”

(3) Dám nói ra sự thật, dám nhận lỗi

  • Ví dụ: Chú bé Chôm trong truyện "Những hạt thóc giống "- Tiếng Việt 4, tập một, trang 46.

(4) Không làm những việc gian dối

  • Ví dụ: Hai chị em trong truyện "Chị em tôi" - Tiếng Việt 4, tập một, trang 59.

(5) Không tham của người khác

  • Ví dụ: Chàng tiều phu trong truyện "Ba chiếc rìu" - Tiếng Việt 4, tập một, trang 64.

(6) Quyết tâm vươn lên, không chịu thua kém bạn bè

  • Ví dụ: Cậu bé Nen-li trong câu chuyện "Buổi học thể dục" - Tiếng Việt 3, tập hai.

(7) Sống bằng lao động của mình, không ăn bám hoặc dựa dẫm vào người khác

Ví dụ: Chàng Mai An Tiêm trong câu chuyện cổ tích "Sự tích dưa hấu"

c. Kể lại câu chuyện trong nhóm, trong lớp

  • Trình tự kể
    • Giới thiệu câu chuyện:
      • Nêu tên câu chuyện
      • Nêu tên các nhân vật trong câu chuyện.
    • Kể diễn biến câu chuyện:
      • Mở đầu câu chuyện.
      • Diễn biến câu chuyện (kể các sự việc theo đúng thứ tự).
    • Kết thúc câu chuyện.
  • Chú ý: Nhấn mạnh những chi tiết thể hiện lòng tự trọng

d. Tiêu chí đánh giá

  • Nội dung câu chuyện: Nội dung câu chuyện có hay, có mới không
  • Giọng kể
  • Cử chỉ, điệu bộ
  • Khả năng hiểu chuyện

e. Trao đổi với các bạn về ý nghĩa của câu chuyện.

2. Bài kể mẫu

BUỔI HỌC THỂ DỤC

Hôm nay có buổi học thể dục. Thầy giáo dẫn chúng tôi đến bên một cái cột cao, thẳng đứng. Chúng tôi phải leo lên đến trên cùng, rồi đứng thẳng người trên chiếc xà ngang.

Đê-rốt-xi và Cô-rét-ti leo như hai con khỉ. Xtác-đi thì thở hồng hộc, mặt đỏ như chú gà tây. Ga-rô-nê leo dễ như không. Tưởng chừng cậu có thể vác thêm một người nữa trên vai vì cậu khỏe chẳng khác gì một con bò mộng non.

Đến lượt Nen-li. Bạn này được miễn học thể dục vì bị tật từ nhỏ, nhưng cố xin thầy cho được tập như mọi người.

Nen-li bắt đầu leo một cách rất chật vật. Mặt cậu đỏ như lửa, mồ hôi ướt đẫm trán. Thầy giáo bảo cậu có thể xuống. Nhưng cậu vẫn cố sức leo. Mọi người vừa thấp thỏm sợ cậu tuột tay ngã xuống đất, vừa luôn miệng khuyến khích: “Cố lên! cố lên!”.

Nen-li rướn người lên và chỉ còn cách xà ngang hai ngón tay. “Hoan hô! Cố tí nữa thôi!” - Mọi người reo lên. Lát sau, Nen-li đã nắm chặt được cái xà.

Thầy giáo nói: “Giỏi lắm! Thôi, con xuống đi!” Nhưng Nen-li còn muốn đứng lên cái xà như những người khác.

Sau vài lần cố gắng, cậu đặt được hai khuỷu tay, rồi hai đầu gối, cuối cùng là hai bàn chân lên xà. Thế là cậu đứng thẳng người lên, thở dốc, nhưng mặt rạng rỡ vẻ chiến thắng, nhìn xuống chúng tôi.

Theo A-mi-xi (Hoàng Thiếu Sơn dịch)

Ý nghĩa: Lòng tự trọng đã giúp Nen-li đạt được mục đích của mình trong buổi học thể dục.

CÁI CÂN THỦY NGÂN

Có một nhà buôn nọ không bao lâu trở nên giàu có. Chẳng ai biết họ làm ăn thế nào, đành cho là người ta có hồng phúc. Thực ra là phường mua gian bán lận. Họ chế ra một cái cân, cán rỗng, trong đổ mấy giọt thủy ngân, hai đầu bít đồng, trông bề ngoài y như trăm nghìn cái cân khác. Thành ra, họ muốn cân già cũng được, muốn cân non cũng được; cân già thì nghiêng cán cân về đằng quả cân, mấy giọt thủy ngân chảy về phía ấy, cân non thì nghiêng cán cân về đằng đĩa cân, mấy giọt thủy ngân chảy về phía này. Cũng cái cân ấy, khi bán hàng thì khác mà khi mua hàng lại khác, bao giờ phần lợi cũng về họ. Ai kêu ca, họ nói trơn như nước chảy:

- Thì các ông, các bà cứ xem mặt cân! Nó có thiên vị ai đâu! Chúng tôi buôn ngay bán thật, chỉ lấy công làm lãi, chứ hay gì cái thói lừa đảo, buôn năm bán mười! Tội để cho ai! Giàu như thế có bền đâu!

Vợ chồng nhà ấy có hai đứa con trai, mặt mũi kháu khỉnh đáo để. Một hôm, chúng đau bụng rồi lăn đùng ra chết cả hai. Hai vợ chồng rầu rĩ than vắn thở dài, nghĩ bụng chắc mình ăn ở thất đức nên trời báo. Một hôm, họ cùng nằm mơ thấy một ông lão đầu tóc bạc phơ, mặt mũi phương phi, đến mắng:

- Chúng mày buôn bán lừa lọc, quen thói gian tham. Chúng mày che được mắt người trần, chứ không che được mắt Thần, Phật. Chúng mày sớm biết mà sám hối, ăn ở thật thà, lo làm điều hay điều tốt thì Trời sẽ ngoảnh mặt lại, cho chúng mày hai đứa con khác mà nối dõi.

Tỉnh dậy, hai vợ chồng ngồi bàn đi bàn lại, chần chừ hồi lâu rồi quyết bỏ cái cân tai ác ấy bằng cách đem chẻ cân. Khi chẻ ra, họ thấy trong cán cân có mấy giọt máu đỏ tươi.

Trương Chính kể

Ý nghĩa: Sự gian xảo, không trung thực đã đem lại hậu quả xấu cho con người

Lời kết

  • Thông qua bài giảng Kể chuyện: Kể chuyện đã nghe, đã đọc, các em cần nắm và rèn luyện được những nội dung kiến thức, kĩ năng cơ bản và trọng tâm nhất. Đồng thời, có thái độ học tập và thái độ sống đúng đắn như:
    • Kĩ năng
      • Kể lại được bằng lời một câu chuyện đã nghe, đã đọc có nội dung về lòng tự trọng, kèm cử chỉ, điệu bộ.
    • Kiến thức
      • Hiểu được ý nghĩa, nội dung những câu chuyện bạn kể.
      • Đánh giá lời kể của bạn theo các tiêu chí đã nêu.
    • Thái độ
      • Có ý thức rèn luyện mình có lòng tự trọng và thói quen ham đọc sách.
  • Ngoài ra, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Tập đọc: Gà trống và Cáo để có bước chuẩn bị thật tốt cho tiết học tiếp theo.

Được đề xuất cho bạn