Bài 31: Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo - Ngữ văn 7

Lý thuyết FAQ

Qua bài Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo cho các em thực hành, biết ứng dụng các văn bản đề nghị và báo cáo vào các tình huống cụ thể, nắm được cách thức làm các loại văn bản này.

Tóm tắt bài

1. Ôn lại lý thuyết về văn bản đề nghị và báo cáo

a. Mục đích viết văn bản đề nghị và báo cáo có gì khác nhau?

  • Văn bản báo cáo: được viết đế trình bày về tình hình, sự việc và các kết quả của một cá nhân hay tập thể lên cấp trên.

  • Văn bản đề nghị: được viết khi một cá nhân hay một tập thể có nhu cầu, quyền lợi chính đáng nào đó trong cuộc sông sinh họat và học tập, muốn gửi lên các cá nhân hay tổ chức có thẩm quyền để nêu lên ý kiến, nguyện vọng của mình.  

b. Nội dung văn bản đề nghị và báo cáo có gì khác nhau?

  • Văn bản báo cáo phải cụ thể chính xác về số liệu, ngày tháng phải rõ ràng, không nhất thiết phải đầy đủ tất cả nhưng cần chú ý các mục sau: Báo cáo của ai? Báo cáo với ai? Báo cáo về việc gì? Kết quả như thế nào?

  • Văn bản đề nghị: Phải đảm bảo các mục Ai đề nghị? Đề nghị ai? Đề nghị điều gì? 

c. Hình thức trình bày của văn bản đề nghị và báo cáo có gì giống và khác nhau?

  • Giống nhau ở chỗ đều phải có các mục sau: 
    • Quốc hiệu và tiêu ngữ. 
    • Địa điếm và thời gian làm văn bản 
    • Tên văn bản. 
    • Nơi nhận văn bản. 
    • Tên cá nhân hoặc tổ chức làm báo cáo, đề nghị. 
    • Lí do. 
    • Chữ kí. 
  • Khác nhau: Báo cáo thường có nhiều đề mục và nội dung cũng dài hơn so với văn bản đề nghị

d. Cả hai loại văn bản khi viết cần tránh những sai sót gì? Những mục nào cần chú ý trong mỗi loại văn bản?

  • Tên văn bản cần viết hoa, khổ chữ to, đậm. 
  • Trình bày các phần cân đối rõ ràng.
  • Những mục cần chú ý: Tên cá nhân hay tố chức đề nghị, báo cáo và nội dung của hai loại văn bản trên.

2. Luyện tập

Câu 1. Hãy nêu một số tình huống thường gặp trong cuộc sống mà em cho là phải làm văn bản báo cáo và một tình huống phải làm văn bản đề nghị. 

  • Tình huống viết báo cáo: Hết học kì I, em làm báo cáo về tình hình học tập và rèn luyện đạo đức của các bạn trong lớp đế cô giáo chủ nhiệm được biết.
  • Báo cáo về tình hình đi học muộn của học sinh lớp 7A trong tháng 3 năm 2004.
  • Tinh huống viết văn bản đề nghị: ở lớp em, một quạt mát đã bị hỏng. Do thời tiết mùa hè nóng nực đã ánh hưởng tới việc học tập của các bạn. Em thay mặt lớp viết văn bản đề nghị lên Ban Giám hiệu nhà trường để Ban Giám hiệu có kế hoạch sửa chữa lại kịp thời.

Câu 2. Chỉ ra những chỗ sai trong việc sử dụng các văn bản: 

  • a. Mục đích là xin nhà trường miễn học phí thì phải viết đơn. Trong đơn, học sinh vừa trình bày hoàn cảnh gia đình vừa đề đạt nguyện vọng của mình. Ở trường hợp này, học sinh viết báo cáo là không phù hợp.
  • b. Để thầy, cô giáo nắm được những việc lớp đã làm thì học sinh phải viết báo cáo. Trong trường hợp này, học sinh viết văn bản đề nghị là không đúng.
  • c. Muốn nhà trường biểu dương, khen thưởng bạn H. thì phải viết văn bản đề nghị, ở đây, học sinhviết đơn là không phù hợp.

Câu 3. Chỉ ra chỗ sai trong việc sử dụng các văn bản sau đây?

a. Do hoàn cảnh gia đình gặp nhiều khó khăn, một học sinh đã viết báo cáo xin nhà trường miễn giảm học phí.

b. Thầy, cô giáo chủ nhiệm cần biết những công việc tập thể lớp đã làm để giúp đỡ các gia đình thương binh liệt sĩ và bà mẹ Việt Nam anh hùng. Một học sinh thay mặt lớp đã viết giấy đề nghị với thầy, cô giáo chủ nhiệm về những việc làm trên.

c. Cả lớp đều khâm phục tinh thần giúp đỡ các gia đình thương binh liệt sĩ của bạn H. Bạn ấy thật xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ. Lớp trưởng thay mặt lớp viết đơn xin Ban giám hiệu nhà trường biểu dương, khen thưởng bạn H.

  • Văn bản 1: Viết báo cáo là không phù hợp, trong tình huống này phải viết đơn để trình bày hoàn cảnh gia đình và để đạt nguyện vọng của mình.
  • Văn bản 2: Viết văn bản đề nghị là không đúng trong trường hợp này phải viết báo cáo vì cô giáo chủ nhiệm muốn biết tình hình và kết quả của lớp trong việc giúp đỡ gia đình thương bình liệt sĩ và bà mẹ Việt Nam anh hùng 
  • Văn bản 3: Trường hợp này không thể viết đơn mà phải viết văn bản đề nghị Ban Giám hiệu nhà trường biểu dương khen thưởng cho bạn H.


 

Lời kết

Qua bài học các em cần nắm được 

  • Lí thuyết về văn bản đề nghị và báo cáo.
  • Nắm được mục đích văn bản, nội dung và hình thức trình bày văn bản.
  • Vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập.

Để chuẩn bị cho bài học tiếp theo đạt kết quả cao các em tham khảo thêm bài giảng Ôn tập phần Tập làm văn

 

-- Mod Ngữ văn 7 HỌC247

Được đề xuất cho bạn