GDCD 8 Bài 12: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình

5 trắc nghiệm 7 bài tập SGK

Bài học này giúp các em biết được Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình. Ngoài ra, các em sẽ được tìm hiểu một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của mọi thành viên trong gia đình thông qua truyện đọc, bài tập tình huống. Biết ứng xử phù hợp, biết đánh giá hành vi của bản thân và người khác theo quy định của pháp luật. Mời tất cả các em cùng tìm hiểu bài học này. 

Tóm tắt bài

1. Tìm hiểu ca dao

Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

                                         (Ca dao Việt Nam)

  • Em hiểu thế nào về câu ca dao trên? 
    • Câu ca dao trên cho chúng ta thấy công lao của cha mẹ đối với con vô cùng to lớn ,để đền đáp những công ơn đó con cái phải kính trọng cha mẹ.

  • Tình cảm gia đình đối với em quan trọng như thế nào? 
    • Tình cảm gia đình đối với em vô cùng quan trọng .Bởi vì ông bà,cha mẹ  rất thương yêu con cháu. Nuôi dưỡng  con cháu  khôn lớn thành người.

2. Nội dung bài học

a. Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà 

  • Mỗi người đều lớn lên từ gia đình. Vậy gia đình là cái gì đối với con người?
    • Gia đình là cái nôi nuôi dưỡng, môi trường giáo dục nhân cách.
    • Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ

► Tài liệu tham khảo:

  • Hiến pháp năm 1992
    • Điều 64: “ Gia đình là tế bào của xã hội [...] cha mẹ có trách nhiệm nuôi dạy con thành những công dân tốt.... Nhà nước và xã hội không thừa nhận việc phân biệt đối xử giữa các con.
      • Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000
    • Điều 2. Những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình:
      • Cha mẹ có nghĩa vụ nuôi dạy con thành công dân có ích cho xã hội; …các thành viên trong gia đình có nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc giúp đỡ nhau.
      • Nhà nước và xã hội không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con, giữa con trai và con gái, con đẻ và con nuôi, con trong giá thú và con ngoài giá thú.
    • Luật hôn nhân gia đình năm 2000
      • Điều 34:
        • Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con, chăm lo việc học tập và giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.
        • Cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa các con, không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên; không được xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, đạo đức xã hội.
  • Cha mẹ nuôi dạy con thành công dân tốt
  • Bảo vệ quyền lợi, tôn trọng ý kiến con
  • Ông bà có nghĩa vụ chăm nom, nuôi dưỡng, chăm sóc các cháu thành viên

b. Quyền và nghĩa vụ của con cháu

  • Con cháu có bổn phận kính trọng, yêu quí biết ơn ông bà, cha mẹ có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà và nghiêm cấm các hành vi, thái độ thiếu kính trọng, xúc phạm ông bà, cha mẹ. 

c. Cách rèn luyện

  • Anh chị em có bổn phận, thương yêu, giúp đỡ nhau nếu không có cha mẹ. 

Bài tập minh họa

Bài tập tình huống: 

Em hãy thử hình dung nếu không có tình yêu thương, sự chăm sóc dạy dỗ của ông bà cha mẹ thì em sẽ ra sao? Điều gì sẽ xảy ra nếu em không làm tốt bổn phận và nghĩa vụ đối với cha mẹ, ông bà, anh chị, em?

Trả lời: 

Nếu không có tình yêu thương, chăm sóc dạy dỗ của cha mẹ thì cuộc đời em sẽ đầy khó khăn, vất vả và bất hạnh. 

Nếu không làm tốt bổn phận và nghĩa vụ đối với cha mẹ, ông bà, anh chị em là đứa con bất hiếu, sống không có đạo đức, gia đình bất hạnh, em sẽ bị xã hội lên án. 

Bài tập tình huống 2: 

Chỉ là một nữ sinh lớp 8. Một lần, Chi nhận lời đi chơi xa với một nhóm bạn cùng lớp. Bố mẹ Chi biết chuyện đó can ngăn và không cho Chi đi với lí do nhà trường không tổ chức và cô giáo chủ nhiệm không đi cùng. Chi vùng vằng giận dỗi và cho rằng cha mẹ xâm phạm quyền tự do của Chi. Theo em, ai đúng, ai sai trong trường hợp này? Vì sao? Nếu em là Chi em sẽ ứng xử như thế nào? 

Trả lời: 

Bố mẹ Chi đúng và họ không hề xâm phạm quyền tự do của con vì cha mẹ có quyền và nghĩa vụ quản lí, trông nom con cái của mình. 

Chi là người sai vì Chi không tôn trọng ý kiến của ba mẹ, không nghe lời ba mẹ chỉ dạy. 

Cách ứng xử đúng là nghe lời ba mẹ, không đi chơi xa nhà mà không có cô giáo nhà trường quản lí, và nên giải thích cho các bạn của mình hiểu điều đó. 

Lời kết

Qua bài này các em phải nắm được: Các  quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình. Ý nghĩa quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình. Phân biệt được những hành vi đúng và sai theo qui định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình. Rèn luyện cách ứng xử đúng đắn đối với các thnahf viên trong gia đình của mình. 

Ngoài ra, các em hãy tham khảo cách Giải bài tập GDCD 8 Bài 12 ở cuối bài học và tham gia làm Trắc nghiệm GDCD 8 Bài 12 có các câu hỏi để cũng cố kiến thức đã học.

Các em có thể tham khảo bài học sau: Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội