Tuần 24 - Tập làm văn: Ôn tập về tả đồ vật - Tiếng Việt 5


Qua bài giảng Tập làm văn: Ôn tập về tả đồ vật, giúp các em biết cách tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài, các hình ảnh so sánh và nhân hóa trong bài văn miêu tả đồ vật. Đồng thời, biết viết một đoạn văn tả hình dáng hoặc công dụng của một đồ vật gần gũi với em.

Tóm tắt lý thuyết

Câu 1 (trang 63-64 sgk Tiếng Việt 5): Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu nêu ở dưới:

Cái áo của ba

Tôi có một người bạn đồng hành quý báu từ ngày tôi còn là đứa bé 11 tuổi. Đó là chiếc áo sơ mi vải Tô Châu, dày mịn, màu cỏ úa.

Chiếc áo sờn vai của ba dưới bàn tay vén khéo của mẹ đã trở thành cái áo xinh xinh, trông rất oách của tôi. Những đường khâu đều đặn như khâu máy, thoáng nhìn qua khó mà biết được đấy chỉ là một cái áo may tay. Hàng khuy thẳng tắp như hàng quân trong đội duyệt binh. Cái cổ áo như hai cái lá non trông thật dễ thương. Mẹ còn may cả cái cầu vai y hệt như chiếc áo quân phục thực sự. Cái măng sét ôm khít lấy cổ tay tôi.

Khi cần, tôi có thể mở khuy và xắn tay áo lên gọn gàng. Mặc áo vào, tôi có cảm giác như vòng tay ba mạnh mẽ và yêu thương đang ôm lấy tôi, tôi như được dựa vào lồng ngực ấm áp của ba... Lúc tôi mặc đến trường, các bạn và cô giáo đều gọi tôi là "chú bộ đội". Có bạn hỏi : "Cậu có cái áo thích thật ! Mua ở đâu thế ?" "Mẹ tớ may đấy !" - Tôi hãnh diện trả lời.

Ba đã hi sinh trong một lần đi tuần tra biên giới, chưa kịp thấy tôi chững chạc như một anh lính tí hon trong cái áo mẹ chữa lại từ chiếc áo quân phục cũ của ba.

Mấy chục năm đã qua, chiếc áo còn nguyên như ngày nào mặc dù cuộc sống của chúng tôi đã có nhiều thay đổi. Chiếc áo đã trở thành kỉ vật thiêng liêng của tôi và cả gia đình tôi.

PHẠM HẢI LÊ CHÂU

- Bạn đồng hành: bạn cùng đi đường.

- Vén khéo: khéo léo, đảm đang.

- Măng sét: của tay áo sơ mi có lớp lót bằng chất liệu đặc biệt cho cứng, phẳng.

a) Tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài.

b) Tìm các hình ảnh so sánh và nhân hoá trong bài văn.

Gợi ý:

a) Về bố cục bài văn:

  • Mở bài: (Từ đầu đến "...màu cỏ úa"). Mở bài trực tiếp - Giới thiệu về chiếc áo sơ mi được tả
  • Thân bài: Từ "Chiếc áo sờn vai.... " đến " .......... chiếc áo quân phục của của ba.": Tả bao quát, tả chi tiết và nêu công dụng của chiếc áo.
    • Tả bao quát cái áo (xinh xinh, trông rất oách).
    • Tả những bộ phận đặc điểm cụ thể (những đường khâu, hàng khuy, cổ áo, cầu vai, măng sét..)
    • Công dụng cái áo (Mặc áo vào tôi cảm thấy như vòng tay ba mạnh mẽ và yêu thương đang ôm lấy tôi, như được dựa vào lồng ngực ấm áp của ba, tôi chững chạc như một anh lính tí hon).
  • Kết bài: (Đoạn văn cuối cùng) Kết bài kiểu mở rộng - Ý nghĩa lớn lao của chiếc áo sơ mi

b) Các hình ảnh so sánh và nhân hóa trong bài văn:

  • Hình ảnh so sánh: những đường khâu đều đặn như khâu máy, hàng khuy thẳng tắp như hàng quân trong đội duyệt binh, cái cổ áo như hai cái lá non, cái cầu vai y hệt như chiếc áo quân phục thực sự... xắn tay áo lên gọn gàng như một chú bộ đội, mặc áo và có cảm giác như vòng tay ba mạnh mẽ và yêu thương đang ôm lấy tôi, như được dựa vào lồng ngực ấm áp của ba, tôi chững chạc như một anh lính tí hon.
  • Hình ảnh nhân hoá: người bạn đồng hành quý báu, cái măng sét ôm lấy cổ tay tôi.

Câu 2 (trang 64 sgk Tiếng Việt 5): Viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả hình dáng hoặc công dụng của một đồ vật gần gũi với em.

Gợi ý:

Đoạn văn tả hình dáng chiếc xe đạp của em

Hằng ngày, em đến trường bằng chiếc xe đạp cũ của mẹ cho. Tuy là xe cũ nhưng nước sơn màu xanh biển của xe vẫn còn bóng như mới. Hai vành xe và nan hoa trắng sáng, cứ loang loáng khi em đạp xe nhanh. Tay lái của xe được bọc nhựa ở chỗ cầm. Hai sợi dây thắng vòng,chéo nhau ở phía trước đính một nút thắt hình con bướm. Yên xe được thay mới nên rất êm. Xe còn có giỏ phía trước để em đựng cặp khi đi học. Xích xe quay đều kêu rè rè nhưng xe đạp rất nhẹ. Các bạn của em đều thích chiếc xe đạp này. Em rất tự hào đã tự mình đến trường bằng xe đạp, không phiền bố mẹ phải đưa đón.

  • Thông qua bài giảng Tập làm văn: Ôn tập về tả đồ vật, các em cần nắm được:
    • Biết cách tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài, các hình ảnh so sánh và nhân hóa trong bài văn miêu tả đồ vật.
    • Biết viết một đoạn văn tả hình dáng hoặc công dụng của một đồ vật gần gũi với em.
  • Ngoài ra, các em có thể xem thêm bài giảng 

Luyện từ và câu: Nối các vế câu ghép bằng cặp từ hô ứng để có bước chuẩn bị thật tốt cho tiết học tiếp theo.