Tuần 21 - Tập đọc: Trí dũng song toàn - Tiếng Việt 5


Qua bài giảng Tập đọc: Trí dũng song toàn, giúp các em rèn luyện kĩ năng đọc lưu loát toàn bài. Đọc đúng ngữ điệu câu kể và câu hỏi. Hiểu các từ ngữ trong bài. Nắm được những ý chính của câu chuyện: Ca ngợi sứ thần Giang Văn Minh trí dũng song toàn, bảo vệ được quyền lợi và danh dự của đất nước khi đi sứ nước ngoài.

Tóm tắt lý thuyết

1.1. Hướng dẫn luyện đọc Trí dũng song toàn

a. Luyện đọc

  • Đọc đúng các từ khó:
    • thuở trước, linh cữu, cống nạp, khóc lóc.
  • Đọc lưu loát toàn bài, biết đọc bài với giọng kể chậm rãi.

b. Đọc - hiểu

  • Hiểu các từ ngữ khó trong bài:
    • Trí dũng song toàn: vừa mưu trí vừa dũng cảm.
    • Thám hoa: người đỗ thứ ba (sau trạng nguyên, bảng nhãn) trong kì thi Đình, được tổ chức sau kì thi tiến sĩ thời xưa.
    • Giang Văn Minh (1573-1638): đại thần triều Lê.
    • Liễu Thăng: tướng nhà Minh, năm 1427 bị nghĩa quân Lam Sơn phục kích giết chết ở ải Chi Lăng (nay thuộc tỉnh Lạng Sơn).
    • Đồng trụ: tương truyền là cây cột đồng do Mã Viện, tướng nhà Hán, dựng ở biên giới sau khi đàn áp cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng.
  • Bố cục
    • Chia làm 4 đoạn
      • Đoạn 1. Từ đầu..."cho ra lẽ".
      • Đoạn 2. "Thám hoa vừa khóc"..."đền mạng Liễu Thăng".
      • Đoạn 3. "Lần khác..."sai người ám hại ông".
      • Đoạn 4. Còn lại
  • Nội dung
    • Ca ngợi sứ thần Giang Văn Minh trí dũng song toàn, bảo vệ được quyền lợi và danh dự của đất nước khi đi sứ nước ngoài.
  • Luyện đọc 

Đồng trụ/ đến giờ/ rêu vẫn mọc.
Bạch Đằng/ thuở trước/ máu còn loang.

1.2. Hướng dẫn trả lời câu hỏi Trí dũng song toàn

Câu 1 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để vua nhà Minh bãi bỏ lệ "góp giỗ Liễu Thăng"?

Gợi ý:

  • Để vua nhà Minh bãi bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng, sứ thần Giang Văn Minh vờ khóc than vì không có mặt ở nhà để cúng giỗ cụ tổ năm đời. Vua nhà Minh phán: không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời. Nghe vậy, Giang Văn Minh tâu luôn: “Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm năm, sao hằng năm nhà vua vẫn bắt nước tôi cử người mang lễ vật sang cúng giỗ?”. Vua nhà Minh biết đã mắc mưu nên phải bỏ lệ bắt nước Việt góp giỗ Liễu Thăng.

Câu 2 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Nhắc lại nội dung cuộc đối đáp giữa ông Giang Văn Minh với đại thần nhà Minh.

Gợi ý:

  • Đại thần nhà Minh ra vế đối: “Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc” ngầm ngạo mạn nhắc lại chuyện Mã Viện dẹp cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng.
  • Giang Văn Minh đã cứng cỏi đối lại ngay: “Bạch Đằng thuở trước máu còn loang" nhằm nhắc lại việc quân cả ba triều đại Nam Hán, Tống và Nguyên đều thảm bại trên sông Bạch Đằng để đối lại.

Câu 3 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Vì sao vua nhà Minh sai người ám hại ông Giang Văn Minh?

Gợi ý:

  • Vua nhà Minh sai người ám hại ông Giang Văn Minh vì trước mắc mưu ông phải bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng đã căm ghét ông rồi, nay lại thấy ông cứng cỏi, chẳng chịu nhún nhường khi ứng đối với đại thần nhà Minh nên giận quá đã ra tay.

Câu 4 (trang 26 sgk Tiếng Việt 5): Vì sao có thể nói ông Giang Văn Minh là người trí dũng song toàn?

Gợi ý:

  • Có thể nói ông Giang Văn Minh là người trí dũng song toàn vì ông vừa mưu trí vừa bất khuất. Giữa triều đình nhà Minh, Giang Văn Minh biết dùng mưu để vua nhà Minh buộc phải bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng cho nước Việt, để giữ thể diện và danh dự đất nước, ông dũng cảm dám đối lại bằng một vế đối tràn đầy lòng tự hào dân tộc.
  • Thông qua bài giảng Tập đọc: Trí dũng song toàn, các em cần nắm được:
    • Đọc rõ ràng, lưu loát toàn bài.
    • Đọc đúng ngữ điệu câu kể và câu hỏi.
    • Hiểu các từ ngữ trong bài. Nắm được những ý chính của câu chuyện: Ca ngợi sứ thần Giang Văn Minh trí dũng song toàn, bảo vệ được quyền lợi và danh dự của đất nước khi đi sứ nước ngoài.
  • Ngoài ra, các em có thể tham khảo thêm bài giảng 

Chính tả: Nghe - viết: Trí dũng song toàn cho tiết học tiếp theo.