Tuần 1 - Luyện từ và câu: Cấu tạo của tiếng - Tiếng Việt 4

Qua phần luyện từ và câu: Cấu tạo của tiếng giúp các em nắm được cấu tạo 3 phần của tiếng: Âm đầu, vần, thanh. Điền được các bộ phận cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ ở BT1 vào bảng mẫu. Đồng thời, bồi dưỡng cho các em thái độ yêu thích môn học, tích cực học tập.

Tóm tắt lý thuyết

1. Nhận xét

a. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Câu tục ngữ dưới đây có bao nhiêu tiếng?

Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng

  • Tổng cộng 14 tiếng
    • Dòng đầu có 6 tiếng
    • Dòng hai có 8 tiếng

Câu 2. Đánh vần tiếng “bầu”. Ghi lại cách đánh vần đó.

  • Bờ - âu – bâu – huyền – bầu

Câu 3. Tiếng bầu do những bộ phận nào tạo thành?

Tiếng

Âm đầu

Vần

Thanh

Bầu

B

Âu

Huyền

Câu 4. Trong những tiếng vừa phân tích, những tiếng có đủ các bộ phận như tiếng “bầu

  • Dòng đầu: Thương, lấy, bí, cùng
  • Dòng hai: Tuy, khác, giống, nhưng, chung, một, giàn
  • Câu 5. Những tiếng không có đủ các bộ phận như tiếng “bầu”
  • Ơi

b. Kết luận

  • Trong mỗi tiếng bộ phận, vần và thanh bắt buộc phải có mặt. Bộ phận âm đầu không bắt buộc phải có mặt.
    • Ví dụ: Ơi
  • Lưu ý
    • Thanh ngang không được đánh dấu khi viết
      • Ví dụ: Nhưng, thương…
    • Còn các thanh khác đều được đánh dấu ở phía trên hoặc phía dưới âm chính của vần.
      • Ví dụ: Lấy, một…

2. Ghi nhớ

  • Mỗi tiếng gồm có ba bộ phận câu thành sau

Thanh

Âm đầu

Vần

  • Tiếng nào cũng phải có vần và thanh. Có tiếng không có âm đầu.

    • Ví dụ: Ăn, ơi, ở, ít…

3. Luyện tập

Câu 1 (trang 7 SGK Tiếng Việt 4): Phân tích các bộ phận cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ dưới đây. Ghi kết quả phân tích vào bảng theo mẫu sau:

Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng

Tiếng

Âm đầu

Vần

Thanh

Tiếng

Âm Đầu

Vần

Thanh

Nhiễu

Nh

iêu

Ngã

Lấy

L

Ây

Sắc

Điều

Đ

iêu

Huyền

Giá

Gi

A

Sắc

Phủ

Ph

U

Hỏi

Gương

G

Ương

Ngang

Người

Ng

Ươi

Huyền

Phải

Ph

Ai

Hỏi

Trong

Tr

Ong

Ngang

Thương

Th

Ương

Ngang

Một

M

ột

Nặng

Nhau

Nh

Au

Ngang

Nước

N

ươc

Sắc

Cùng

C

ung

Huyền

Câu 2 (trang 7 SGK Tiếng Việt 4): Giải câu đố

Để nguyên lấp lánh trên trời

Bớt đầu, thành chỗ cá bơi hàng ngày

  • Để nguyên là: Sao
  • Bớt âm đầu là: Ao

→ Là chữ: Sao

Lời kết

  • Thông qua phần luyện từ và câu giúp các em biết được:
    • Cấu tạo cơ bản của tiếng gồm 3 bộ phận: Âm đầu, vần, thanh
    • Nhận diện các bộ phận của tiếng.
    • Tiếng nào cũng phải có vần và thanh.
    • Bộ phận vần của các tiếng bắt vần với nhau trong thơ.
  • Ngoài ra, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Kể chuyện: Sự tích Hồ Ba Bể để có bước chuẩn bị thật tốt cho tiết học tiếp theo.