YOMEDIA

Lao xao - Duy Khán - Ngữ văn 6


Qua bài học Lao xao, các em cảm nhận được vẻ đẹp và sự phong phú của thiên nhiên làng quê qua hình ảnh các loài chim.

Hãy đăng ký kênh Youtube HOC247 TV để theo dõi Video mới

Tóm tắt bài

1.1. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

  • Duy Khán (1934-1993).
  • Quê quán: huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

b. Tác phẩm

  • Xuất xứ: Trích từ tác phẩm "Tuổi thơ im lặng" viết năm 1985. Tác phẩm đạt giải thưởng Hội nhà văn năm 1987.
  • Thể loại: Hồi kí tự truyện.
  • Phương thức chính: Tự sự + miêu tả.
  • Đại ý: Cảnh chớm hè ở làng quê và thế giới các loài chim.
  • Bố cục: 2 phần
    • Phần 1: (Từ đầu đến "lặng lẽ bay đi"): Phong cảnh làng quê vào lúc chớm hè.
    • Phần 2: (Còn lại): Thế giới các loài chim.

1.2. Đọc – Hiểu văn bản

a. Cảnh buổi sáng chớm hè ở làng quê

  • Hoa lan nở trắng xóa.
  • Hoa giẻ từng chùm.
  • Hoa móng rồng thơm như mùi mít chín.
  • Ong bướm đánh đuổi nhau vì hoa, vì phấn, vì mật.
  • Bướm bỏ chỗ lao xao.

→ Không gian tưng bừng, náo nhiệt.

  • Từ láy tượng thanh "lao xao".

→ Vẻ đẹp đầy sức sống dào dạt.

⇒ Cuộc tranh giành mưu sinh và tồn tại của thiên nhiên tạo vật rất hồn nhiên.

b. Thế giới các loài chim

  • "Sớm... râm ran".
  • Câu ngắn  thế giới loài chim được miêu tả qua cái nhìn, cảm nhận trẻ thơ vui vẻ, hồn nhiên, ngây thơ.
  • Tác giả miêu tả theo hai nhóm: chim hiền, chim ác, chim trị ác
  • Các loài chim hiền:
    • Bồ các, chim ri, sáo, tu hú,...
    • Nghệ thuật: nhân hóa, từ láy.
    • Câu đồng dao: phù hợp với tâm kí trẻ thơ → Gợi mối quan hệ, họ hàng ràng buộc thân thiết trong thế giới loài chim, chỉ ra mối quan hệ làng mạc của con người ở làng quê.
  • → Loài chim hiền vì chúng thường xuyên mang đến niềm vui cho người dân, cho thiên nhiên, đất trời.
  • Những loài chim ác, dữ:
    • Diều hâu: mũi khoằm, đánh hơi tinh, bắt và ăn thịt gà con.
    • Bìm bịp: hoá thân của sư hổ mang, chui rúc bụi rậm.
    • Quạ (đen, khoang): bắt gà con, trộm trứng, dòm chuồng lợn.
    • Chim cắt: cánh nhọn, loài quỷ đen, vụt đến, vụt biến…
  • Chọn tả về hình dáng, tiếng kêu, hoạt động kết hợp kể và nhận xét….
  • Gợi liên tưởng đến những kẻ xấu, kẻ ác.
  • Các loài chim trị ác:
    • Chèo bẻo
      • Với diều hâu: lao vào đánh tới tấp túi bụi.
      • Với quạ: vây tứ phía, đánh.
      • Với cắt: xông lên, mổ.
      • Cái ác bị trừng trị
  • Thế giới các loài chim phong phú, đẹp đẽ.
  • Tổng kết

    • Nghệ thuật:

      • Miêu tả tự nhiên, sinh động, hấp dẫn, nhiều yếu tố dân gian.
      • Lời văn giàu hình ảnh.
      • Sử dụng nhiều phép tu từ. 
    • Nội dung:

      • Đặc điểm một số loài chim ở làng quê và mối quan tâm của con người với loài vật.
      • Tình cảm yêu quí các loài vật và tình yêu làng quê đất nước.
ADSENSE

Bài tập minh họa

Ví dụ

Đề bài: Dàn bài Từ bài Lao Xao của Duy Khán, em hãy tả lại khu vườn trong một buổi sáng đẹp trời.

Gợi ý:

a. Mở bài:

  • Buổi sáng đầu hè, khu vườn thật đẹp và sôi động bởi tiếng chim ca.

b. Thân bài

  • Tả khu vườn:
    • Hoa lá chuyển mình theo tiếng gọi của ngày mới:
      • Cây hoa lan nở từng chùm.
      • Hoa dẻ mảnh khảnh, hoa móng rồng bụ bẫm.
      • Hàng râm bụt đỏ tươi và bóng bẩy.
      • Ong vàng, ong mật, ong vò đi hút mật.
    • Chim muông hội tụ, cuộc sống sôi nổi:
      • Bồ các kêu vang.
      • Sáo sậu, sáo đen hót thánh thót.
      • Bìm bịp lững thững trong bụi cây.
      • Chào mào liến thoắng.
      • Chim sâu nhảy nhót trong vòm lá.
      • Chim ngói ghé qua rồi vội vã kéo nhau về phía cánh đồng.
  • Tả trận đánh giữa diều hâu, gà mẹ và chèo bẻo:
    • Trên tầng cao, một con diều hâu rú lên và liệng vòng quanh.
    • Đàn gà con đang vui đùa bỗng chạy núp vào cánh mẹ.
    • Gà mẹ dang rộng cánh để che chở cho đàn con.
    • Diều hâu quắp chú gà con bay lên ngọn tre.
    • Chèo bẻo tấn công diều hâu, cắt.
  • Khu vườn thật sinh động, xinh đẹp.

c. Kết bài

  • Nhìn khu vườn, lòng em thêm rạo rực.
  • Em mong khu vườn mãi phảng phất mùi hương của hoa thơm, trái ngọt, mãi mãi vọng về tiếng chim hót líu lo.

3. Soạn bài Lao xao

Bài văn Lao xao trích từ tập hồi kí Tuổi thơ im lặng của nhà văn Duy Khán. Qua văn bản, tác giả đã dựng lại bức tranh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt ở nông thôn thời ấy với tình yêu nồng nàn, sâu đậm. Để nắm được nội dung và nghệ thuật của tác phẩm này, mời các em cùng tham khảo thêm bài soạn Lao xao.

4. Một số bài văn mẫu về văn bản Lao xao

Mod Ngữ văn Học247 sẽ bổ sung một số bài văn mẫu về tác phẩm này trong thời gian sớm nhất.

-- Mod Ngữ văn 6 HỌC247

 

YOMEDIA