YOMEDIA

Lịch sử 11 Bài 6: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)


Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX việc phân chia thuộc địa trên thế giới và sự phát triển không đều giữa các nước đế quốc đẫ dẫn đến một cuộc chiến tranh đế quốc. Cuộc chiến tranh đó đã diễn ra như thế nào, kết cục ra sao mời tất cả các em học sinh cùng tìm hiểu bài học: Bài 6: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)

Hãy đăng ký kênh Youtube HOC247 TV để theo dõi Video mới

Tóm tắt lý thuyết

Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)

1.1. Nguyên nhân của chiến tranh

1. Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX

  • Chủ nghĩa tư bản phát triển theo quy luật không đều làm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các đế quốc ở cuối XIX đầu XX.
  • Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều. Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa. Đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa.
  • Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.
  • Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã nổ ra ở nhiều nơi vào cuối thế kỷ XIX:     

Thời gian

Chiến tranh

Kết quả

1894- 1895

 Chiến tranh Trung-Nhật

Nhật chiếm Đài Loan, Triều Tiên, Mãn Châu, Bành Hồ

 1898

Chiến tranh Mĩ-Tây Ban Nha

Mĩ cướp được Phi-lip-pin, Cu-ba, Ha-oai, Guy-a-na, Pu-éc-tô Ri-cô

1899-1902

Chiến tranh Anh -Bô ơ

Anh chiếm Nam Phi

1904-1905

Chiến tranh Nga-Nhật

Nhật thống trị Triều Tiên, Mãn Châu và một số đảo ở nam Xa-kha-lin

Lược đồ Chủ nghĩa tư bản (thế kỷ XVI đến 1914)

  • Trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất, lại ít thuộc địa. Đức đã cùng Áo - Hung, Italia thành lập “phe Liên Minh”, năm 1882 chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.
  • Để đối phó Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi hình thành phe Hiệp ước (đầu thế kỉ XX).
  • Đầu thế kỉ XX ở châu Âu đã hình thành 2 khối quân sự đối đầu nhau, âm mưu xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ và thuộc địa của nhau, điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị cho chiến tranh, một cuộc chiến tranh đế quốc nhằm phân chia thị trường thế giới không thể tránh khỏi.

Liên minh                                    Hiệp ước

ĐỨC - ÁO - HUNG        <-->             ANH - PHÁP - NGA

(1882)                                            (1890-1907)

  • Hai khối quân sự ráo riết chạy đua vũ trang  tích cực chuẩn bị chiến tranh

Hai khối: màu đỏ khối Liên Minh, màu xanh khối Hiệp ước

2. Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh

  • Nguyên nhân sâu xa
    • Sự phát triển không đều của các nước đế quốc ,mâu thuẫn giữa các đế quốc về thuộc địa ngày càng gay gắt (trước tiên là giữa đế quốc Anh với đế quốc Đức) là nguyên nhân cơ bản dẫn đến chiến tranh.
    • Sự tranh giành thị trường thuộc địa giữa các đế quốc với nhau.
  • Nguyên nhân trực tiếp
  • Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau.

→ Duyên cớ: 28/6/1914 Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát tại Bô-xni-a (Xéc bi)

  • Đến năm 1914, sự chuẩn bị chiến tranh của 2 phe đế quốc cơ bản đã xong. Ngày 28.6.1914, Áo - Hung tổ chức tập trận ở Bô-xni-a. Thái tử Áo là Phơ-ran-xo Phéc-đi-nan đến thủ đô Bô-xni-a là Xa-ra-e-vô để tham quan cuộc tập trận thì bị một phần tử người Xéc-bi ám sát. Nhân cơ hội đó Đức hùng hổ bắt Áo phải tuyên chiến với Xéc-bi. Thế là chiến tranh đã được châm ngòi.

Francois Ferdinand bị ám sát.

Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất

1.2. Diễn biến của chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)

1. Giai đoạn thứ nhất (1914 - 1916)

  • Chiến tranh bùng nổ
    • 28/6/1914, Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát
    • 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với Xéc-bi.
    • 1/8/1914, Đức tuyên chiến với Nga.       
    • 3/8/1914, Đức tuyên chiến với Pháp
    • 4/8/1914, Anh tuyên chiến với Đức.
  • Chiến tranh thế giới bùng nổ diễn ra trên 2 mặt trận Đông Âu và Tây Âu

Quân Đức vào Pháp

Thời gian

Chiến sự

Kết quả

1914

Ở phía Tây : ngay đêm 3.8 Đức tràn vào Bỉ, đánh sang Pháp. Cùng lúc ở phía Đông; Nga tấn công Đông Phổ.

Đức chiếm được Bỉ, một phần nước Pháp uy hiếp thủ đô Pa-ri. Cứu nguy cho Pa-ri.

1915

Đức, Áo - Hung dồn toàn lực tấn công Nga.

 Hai bên ở vào thế cầm cự trên một Mặt trận dài 1200 km.

1916

Đức chuyển mục tiêu về phía Tây tấn công pháo đài Véc-doong.

Đức không hạ được Véc-đoong, 2 bên thiệt hại nặng.

  • Những năm đầu Đức, Áo - Hung giữ thế chủ động tấn công. Từ cuối 1916 trở đi. Đức, Áo - Hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả hai mặt trận Đông Âu, Tây Âu.

2. Giai đoạn thứ 2 (1917 - 1918)

Thời gian

Chiến sự

Kết quả

2/1917

Cách mạng dân chủ tư sản ở Nga thành công.

Chính phủ tư sản lâm thời ở Nga vẫn tiếp tục chiến tranh.

2/4/1917

 Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào chiến tranh cùng phe Hiệp ước.

Có lợi hơn cho phe Hiệp ước.

 

Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên cả 2 Mặt trận Đông và Tây Âu.

Hai bên ở vào thế cầm cự.

11/1917

 Cách mạng tháng 10 Nga thành công

Chính phủ Xô viết thành lập

3/3/1918

Chính phủ Xô viết ký với Đức Hiệp ước Bơ-rét Li-tốp

 Nga rút khỏi chiến tranh

Đầu 1918

Đức tiếp tục tấn công Pháp

Một lần nữa Pa-ri bị uy hiếp

7/1918

Mĩ đổ bộ vào châu Âu, chớp thời cơ Anh - Pháp phản công.

 Đồng minh của Đức đầu hàng: Bungari 29/9, Thổ Nhĩ Kỳ 30/10, Áo - Hung 2/11

9/11/1918

Cách mạng Đức bùng nổ

Nền quân chủ bị lật đổ

1/11/1918

 Chính phủ Đức đầu hàng

Chiến tranh kết thúc

1.3. Kết cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất

  • Hậu quả của chiến tranh
    • Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của.
    • 10 triệu người chết.
    • 20 triệu người bị thương.
    • Chiến phí 85 tỉ đô la.
    • Các nước Châu Âu là con nợ của Mỹ.
    • Bản đồ thế giới thay đổi.
  • Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện thế giới.
  • Tính chất: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa.

2. Luyện tập và củng cố

Qua bài này các em phải nắm được nội dung chính sau:

  • Tình hình các nước tư bản trước chiến tranh. Nguyên nhân, duyên cớ dẫn đến chiến tranh.
  • Nắm được các sự kiện chính của chiến tranh.
  • Kết cục của chiến tranh đã gây ra hậu quả gì cho các nước tư bản và thế giới.

2.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Lịch sử 11 Bài 6 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Câu 4 - Câu 10: Xem thêm phần trắc nghiệm để làm thử Online

2.2. Bài tập SGK

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Lịch sử 11 Bài 6 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

Bài tập Thảo luận 2 trang 36 SGK Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 1 trang 21, 22 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 2 trang 22 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 3 trang 23 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 4 trang 24 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 5 trang 24 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 6 trang 24 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 7 trang 25 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 8 trang 26 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 9 trang 26 SBT Lịch sử 11 Bài 6

Bài tập 1 trang 36 SGK Lịch sử 11

Bài tập 2 trang 36 SGK Lịch sử 11

3. Hỏi đáp Bài 6 Lịch sử 11

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Lịch sử HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

-- Mod Lịch Sử 11 HỌC247

Bài học cùng chương

YOMEDIA