Công nghệ 11 Bài 29: Hệ thống đánh lửa


Như chúng ta đã biết, quá trình cháy ở động cơ điêzen thì nhiên liệu tự bốc cháy ở cuối kì nén do áp suất và nhiệt độ tăng cao.

Còn quá trình cháy ở động cơ xăng diễn ra do bugi bật tia lửa điện để đốt cháy hoà khí ở cuối kì nén.

Vậy làm thế nào mà bugi bật tia lửa điện ở cuối kì nén có thể đốt cháy hoà khí ở động cơ xăng. Để hiểu được vấn đề trên, mời các em cùng tìm hiểu nội dung Bài 29: Hệ thống đánh lửa.

Tóm tắt lý thuyết

I, Nhiệm vụ và phân loại

1, Nhiệm vụ

  • Tạo ra tia lửa điện cao áp ở 2 cực của bugi để đốt cháy hoà khí trong xilanh động cơ xăng đúng thời điểm.

  • Để quá trình cháy trong động cơ diễn ra đúng lúc, ở kì nén khi pittông gần đến điểm chết trên (đánh lửa sớm ) để đốt cháy hết nhiên liệu, độngcơ đạt công suất cao nhất.

2, Phân loại

  • Dựa vào cấu tạo bộ chia điện, người ta phân loại hệ thống đánh lửa như sau :

Sơ đồ phân loại hệ thống đánh lửa

  • Hệ thống đánh lửa thường (có tiếp điểm):

  • Hệ thống đánh lửa điện tử (không tiếp điểm):

II, Hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm

1, Cấu tạo

  • 1. Ma-nhê-tô (Máy phát điện): 

  • 2. Biến áp đánh lửa: Tăng điện áp thấp của máy phát thành điện áp cao phóng tia lửa điện trên bugi 3.

  • 3. Bugi

  • 4. Khóa điện

  • WN - Cuộn nguồn : Là cuộn dây stato của ma-nhê-tô.

  • WĐK - Cuộn điều khiển: Đặt ở vị trí sao cho khi CT đầy điện thì cuộn WĐK cũng có điện áp dương cực đại.

  • Đ1 , Đ2 – Điôt  thường: Để nắn dòng điện xoay  chiều 

  • ĐĐK – Điôt điều khiển: Mở khi phân cực thuận và có điện áp (+) đặt vào cực điều khiển 

  • CT - Tụ điện: nạp và phóng điện

  • W1 -Cuộn sơ cấp: Tiết diện dây to ít vòng tuơng ứng với dòng điện và dây điện áp của ma-nhê-to (điện áp thấp)

  • W2 - Cuộn thứ cấp: Nhỏ nhiều vòng tương ứng với dòng điện và điện áp thứ cấp (điện áp cao)

2. Nguyên lý làm việc 

  • Khi khoá K mở, Rôto quay:

    • Hiện tượng

      • Nhờ  Đ1 trong nửa chu kì dương của sức điện động của cuộn WN được tích vào tụ CT, lúc đó điôde ĐĐK khoá.

      • Khi tụ CT đầy điện thì cũng có nửa chu kì dương  của sức điện động trên cuộn WĐK qua điốt Đ2 đặt vào cực điều khiển (ĐĐK) → ĐĐK mở → xuất hiện tia lửa điện ở bugi.

    • Dòng điện đi theo trình tự:  Cực +(CT­) → ĐĐK  →  Mat → W1  → Cực (-) CT.

    • Do có dòng điện thứ cấp phóng qua cuộn W1 trong thời gian cực ngắn (tạo ra xung điện) làm từ thông trong lõi thép của bộ tăng điện biến thiện → W2 xuất hiện sức điện động rất lớn  →  tạo ra tia lửa điện bugi.

  • Khi khoá K đóng:

    • Dòng điện từ WN về Mát, bugi không có tia lửa điện, động cơ ngừng hoạt động

3. Một số hư hỏng thường gặp

  • Bugi không đánh lửa :

    • Bugi hỏng (hư hỏng , ẩm ướt , cực mòn nhiều , khe hở quá lớn hoặc nhiều muội bám )

    • Tiếp điện của mối nối không tốt (dây cao áp - bugi , cuộn lửa - cụm CDI , công tắc máy - cuộn CDI , cuộn thứ cấp - bugi ) .

  • Máy nổ được nhưng chạy yếu:

    • Thời điểm đánh lửa sai .

    • Có sai hỏng trong bugi , biến áp đánh lửa , cụm CDI.

    • Điện áp cuộn lửa , cuộn điều khiển quá yếu.

    • Nam châm yếu hoặc công tắc máy hư hỏng . 

Bài tập minh họa

Bài 1:

Trình bày nhiệm vụ và phân loại hệ thống đánh lửa.

Hướng dẫn giải

  • Nhiệm vụ: Tạo ra tia lửa điện cao áp để châm cháy hòa khí trong xilanh động cơ đúng thời điểm.

  • Phân loại:

  • Hệ thống đánh lửa thường.( có tiếp điểm)

  • Hệ thống đánh lửa điện tử:

    • Hệ thống đánh lửa có tiếp điểm.

    • Hệ thống đánh lửa không tiếp điểm.

Bài 2:

Nêu cấu tạo của hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm.

Hướng dẫn giải

  • Cuộn nguồn WN là cuộn dây stato của manhètô. Cuộn điều khiên WĐK được đặt ở vị trí sao cho khi tụ CT đầy điện thì cuộn WĐK cùng có điện áp dương cực đại.

  • Bộ chia điện có cấu tạo gồm hai điôt thườn« để nắn dòng điện xoay chiều, một tụ điện và một điôt điều khiến. Đặc điểm của điôt điều khiến là chỉ mở khi được phân cực thuận và có điện áp dương đặt vào cực điểu khiên.

Lời kết

Như tên tiêu đề của bài Hệ thống đánh lửa​​​​​​​​​ , sau khi học xong bài này các em cần nắm vững các nội dung trọng tâm sau:

  • Nhiệm vụ và phân loại của hệ thống đánh lửa.

  • Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống đánh lửa điện tử không tiếp điểm.

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua Giải bài tập Công nghệ 11 Bài 29 và làm bài kiểm tra Trắc nghiệm Công nghệ 11 Bài 29 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. Các em được làm bài thi MIỄN PHÍ để test kiến thức cho bản thân nhé.

Nếu có thắc mắc về nội dung bài học thì các em có thể đặt câu hỏi ở phần Hỏi đáp nhé.

Các em quan tâm có thể tham khảo thêm bài học tiếp theo:

>> Bài trước: Bài 28: Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trong động cơ điêzen

>> Bài sau: Bài 30: Hệ thống khởi động

Chúc các em học tốt!

Được đề xuất cho bạn