• Câu hỏi:

    Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa các mặt đối lập trong mâu thuẫn biện chứng? Rút ra ý nghĩa phương pháp luận?

    Lời giải tham khảo:

    Mối quan hệ biện chứng:

    Trong mỗi mâu thuẫn, các mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau:

    • Khái niệm thống nhất của các mặt đối lập dùng để chỉ sự liên hệ, ràng buộc, không tách rời nhau, quy định lẫn nhau của các mặt đối lập, mặt này lấy mặt kia làm tiền đề tồn tại cho mình.
    • Khái niệm đấu tranh của các mặt đối lập dùng để chỉ khuynh hướng tác động qua lại, bài trừ, phủ định nhau của các mặt đối lập.
    • Hình thức đấu tranh của các mặt đối lập rất phong phú, đa dạng, tùy thuộc vào tính chất, mối quan hệ và điều kiện cụ thể của sự vật, hiện tượng.
    • Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là hai xu hướng tác động khác nhau của các mặt đối lập tạo thành mâu thuẫn. Chúng không tách rời nhau trong quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng.
    • Trong sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập, sự đấu tranh giữa chúng là tuyệt đối còn sự thống nhất giữa chúng chỉ là tương đối, có điều kiện, tạm thời, trong sự thống nhất đã có sự đấu tranh, đấu tranh trong tính thống nhất của chúng.

    Sự tác động qua lại giữa thống nhất và đấu tranh dẫn đến chuyển hóa giữa các mặt đối lập, sự chuyển hóa đó là 1 quá trình:

    • Lúc mới xuất hiện, mâu thuẫn thể hiện ở sự khác biệt và sau đó phát triển thành 2 mặt đối lập.
    • Khi hai mặt đối lập của mâu thuẫn xung đột với nhau gay gắt và khi điều kiện đã chín muồi, quá trình chuyển hóa của 2 mặt đối lập đã diễn ra, mâu thuẫn được giải quyết. Mâu thuẫn cũ mất đi, mâu thuẫn mới được hình thành và quá trình tác động, chuyển hóa giữa 2 mặt đối lập lại tiếp diễn, làm cho sự vật, hiện tượng luôn luôn vận động, phát triển.
    • Thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập không tách dời nhau. Quá trình vận động, phát triển là sự thống nhất giữa tính ổn định và tính thay đổi, nó do sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập quy định. Do vậy, sự liên hệ, chuyển hóa giữa các mặt đối lập là nguồn gốc động lực của sự vận động và phát triển trong thế giới.

    Ý nghĩa phương pháp luận:

    • Trong nhận thức và thực tiễn cần phải tôn trọng mâu thuẫn phát hiện mâu thuẫn, phân tích đầy đủ các mặt đối lập, nắm được bản chất, nguồn gốc, khuynh hướng của sự vận động và phát triển.
    • Để thúc đẩy sự phát triển của sự vật, hiện tượng phải tìm cách giải quyết mâu thuẫn, không được điều hòa mâu thuẫn.
    • Trong việc nhận thức và giải quyết mâu thuẫn cần phải có quan điểm lịch sử-cụ thể tức là biết phân tích từng loại mâu thuẫn trong từng hoàn cảnh và có biện pháp giải quyết phù hợp.
    • Giải quyết mâu thuẫn khi có đủ điều kiện chín muồi và trên cơ sở tôn trọng quy luật khách quan.

Câu hỏi này thuộc đề thi trắc nghiệm dưới đây, bấm vào Bắt đầu thi để làm toàn bài

Hướng dẫn Trắc nghiệm Online và Tích lũy điểm thưởng

 

 

CÂU HỎI KHÁC