Bài 50: Kính lúp - Vật lý 9

5 trắc nghiệm 7 bài tập SGK

 Qua bài học giúp các em nêu được kính lúp là thấu kính có tiêu cự ngắn,Nêu được số ghi trên kính lúp là số bội giác của kính lúp và khi dùng kính lúp có số bội giác càng lớn thì quan sát thấy ảnh càng lớn. Biết sử dụng được kính lúp để quan sát được vật nhỏ.

Tóm tắt lý thuyết

1. Kính lúp là gì?

a.Định nghĩa 

  • Kính lúp là một thấu kính hội tụ (hệ thấu kính) có tiêu cự ngắn
  • Kính lúp là một dụng cụ hổ trợ cho mắt để quan sát vật nhỏ
  • Sự tạo ảnh của Kính lúp: Vật nhỏ qua Kính lúp cho ảnh ảo, lớn hơn vật. mắt ta nhìn thấy ảnh ảo này

Kính lúp

b. Số bội giác

  • kí hiệu là G
  • Mõi kính lúp có một số bội giác: 2x, 3x, 5x,... Số bội giác thường được ghi ngay trên vành cảu kính
  • Kính lúp có số bội giác càng lớn thì tiêu cự càng ngắn
  • Số bội giác của kính lúp cho biết ảnh mà mắt thu được qua kính lúp lớn hơn bao nhiêu lần so với ảnh mà mắt thu được khi quan sát trực tiếp
  • Giữa số bội giác và tiêu cự f (đo bằng đơn vị xentimet) của một kính lúp có hệ thức: \(G=\frac{25}{f}\)​

2. Cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp

  • Vật nằm trong khoảng tiêu cự của kính sao cho thu được ảnh ảo lớn hơn vật
  • Ảnh nằm trong khoảng nhìn rõ của mắt

hình 50.2

Bài tập minh họa

Bài 1:

Dùng kính lúp có số bội giác 2x và kính lúp có số bội giác 3x để quan sát cùng một vật và với cùng điều kiện thì trong trường hợp nào ta sẽ thấy ảnh lớn hơn? Trong hai kính đó, kính nào có tiêu cự dài hơn?

Hướng dẫn giải:

  • Dùng kính lúp có số bội giác 3x ta sẽ thấy ảnh lớn hơn khi dùng kính lúp có số bội giác 2x khi quan sát cùng một vật trong cùng một điều kiện quan sát.
  • Kính lúp 2x có tiêu cự dài hơn kính 3x.

Bài 2:

Một người dùng kính lúp có tiêu cự 10 cm để quan sát một vật nhỏ. Vật đặt cách kính 8 cm.
a. Dựng ảnh của vật qua kính, không cần đúng tỉ lệ.
b. Ảnh là ảnh thật hay ảnh ảo?
c. Ảnh lớn hơn hay nhỏ hơn vật bao nhiêu lần?

Hướng dẫn giải:

a. Dựng ảnh như hình 50.3 

Hình 50.3

b. Ảnh này là ảnh ảo
c. Hai tam giác OAB và OAB đồng dạng với nhau nên: \(\frac{A'B'}{AB}=\frac{OA'}{OA}=\frac{OA'}{8}\) (1)
Hai tam giác FOI và FAB đồng dạng với nhau nên:
 
\(\frac{A'B'}{OI}=\frac{F'A'}{F'O}=\frac{10+OA'}{10}=1+\frac{OA'}{10}\)
 
Vì OI = AB ta có: \(1+\frac{OA'}{10}\)= \(\frac{A'B'}{AB}=\frac{OA'}{8}\)
 
Từ đó suuy ra: OA = 40 cm. Thay trở lại (1) ta được:  \(\frac{A'B'}{AB}=\frac{OA'}{8} = \frac{40}{8}\)  = 5
 
Hay AB = 5 AB. Vậy ảnh lớn gấp 5 lần vật.

Lời kết

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Kính lúp cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được: 

  • Kính lúp là gì?
  • Công thứ liên lệ giữa dố bội giác và tiêu cự của kính lúp
  • Cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài Kiểm tra Trắc nghiệm Kính lúp cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. Các em được làm bài thi MIỄN PHÍ để test kiến thức cho bản thân nhé. Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy đặt câu hỏi ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng vật lý HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt! Đạt kết quả cao trong kỳ thi tới!

-- Mod Vật Lý 9 HỌC247