Vật lý 9 Bài 21: Nam châm vĩnh cửu

5 trắc nghiệm 8 bài tập SGK 3 hỏi đáp

Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung quốc thế kỷ V. Ông dã chế ra xe chỉ nam. Đặc điểm của xe này là dù bánh xe có chuyển động theo hướng nào thì hình nhân đặt trên xe cũng chỉ tay hướng Nam. Bí quyết nào đã cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng nam

Để trả lời được câu hỏi trên, mời các em cùng nghiên cứu bài 21: Nam châm vĩnh cửu

Tóm tắt lý thuyết

  • Nam châm vĩnh cửu là các vật được cấu tạo từ các vật liệu cứng có khả năng giữ từ tính không bị mất từ trường, được sử dụng như những nguồn tạo từ trường.
  • Hầu hết kim loại đều bị hút bởi nam châm song vẫn có một số là ngoại lệ, chúng bao gồm: đồng, bạc, vàng, magiê, bạch kim, nhôm,…Tuy nhiên, chúng vẫn có thể bị từ hóa một lượng nhỏ khi được đặt trong một từ trường.

1. Từ tính của nam châm

  • Bất kỳ nam châm nào cũng có hai từ cực.
  • Kim ( hoặc thanh ) nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng nam- bắc cực chỉ hướng bắc gọi là cực bắc, cực chỉ hướng nam gọi là cực nam 
  • Người ta sơn các màu khác nhau để phân biết các từ cực của nam châm.
  • Ví dụ:
    • N: chỉ cực Bắc
    • S: chỉ cực  Nam
  • Nam châm hút các vật liệu từ : sắt thép, côban,…. Hầu như không hút đồng, nhôm,...

2. Tương tác giữa hai nam châm

  • Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau thì:
    • Chúng hút nhau nếu các cực khác nhau
    • Chúng đẩy nhau nếu các cực cùng tên

tương tác giữa hai nam châm

  • Trái đất là một nam châm khổng lồ

trái đất

Bài tập minh họa

Bài 1.

Có một số quả đấm cửa làm bằng đồng và một số quả làm bằng sắt mạ đồng. Hãy tìm cách phân loại chúng?

Hướng dẫn giải:

Đưa thanh nam châm lại gần các quả đấm cửa. Nếu quả đấm cửa nào bị thanh nam châm hút thì nó được làm bằng sắt mạ đồng còn quả đấm nào không bị thanh nam châm hút thì đó là quả đấm bằng đồng.

Bài 2.

Quan sát hai thanh nam châm trong hình 21.1. Giải thích tại sao thanh nam châm 2 lại lơ lửng trên thanh nam châm 1.

nam châm

Hướng dẫn giải:

  • Thanh nam châm 2 không rơi, vì hai cực để gần nhau của hai nam châm có cùng tên.
  • Trong trường hợp này, lực đẩy của nam châm 1 cân bằng với trọng lượng của nam châm 2.
  • Nếu đổi đầu một trong hai thanh nam châm thì không có hiện tượng đó nữa.

Lời kết

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Nam châm vĩnh cửu cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được : 

  • Nam châm vĩnh cửu là gì?
  • Từ tính của nam châm
  • Tương tác giữa hai nam châm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua Giải bài tập Vật lý 9 Bài 21 và làm bài kiểm tra Trắc nghiệm Vật lý 9 Bài 21 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. Các em được làm bài thi MIỄN PHÍ để test kiến thức cho bản thân nhé. Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy đặt câu hỏi ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng vật lý HOC247 sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt! Đạt kết quả cao trong kỳ thi tới!

-- Mod Vật Lý 9 HỌC247