Phân tích truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam

19/11/2017 1.19 MB 261 lượt xem 23 tải về

Tải về

Tài liệu văn mẫu Phân tích truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam dưới đây sẽ hỗ trợ các em trong việc ôn tập và củng cố những kiến thức đã học về tác phẩm Hai đứa trẻ trong chương trình Ngữ văn 11. Hi vọng, với tài liệu này, các em sẽ gặt hái được nhiều kiến thức hay và bổ ích

Trước khi bước sang bài văn mẫu phân tích truyện ngắn Hai đứa trẻ - Thạch Lam mời các em tham khảo thêm video bài giảng của cô Phan Thị Mỹ Huệ. Phần bài giảng tìm hiểu những nét sơ lược của tác phẩm cũng như hướng dẫn đọc - hiểu văn bản giúp các em cảm nhận được tình cảm xót thương của Thạch Lam đối với những con người sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông, trân trọng của nhà văn trước mong ước của họ về một cuộc sống tươi sáng hơn.

A. Sơ đồ tóm tắt gợi ý

sơ đồ tư duy phân tích Hai đứa trẻ của Thạch Lam

B. Dàn ý chi tiết

a. Mở bài

  • Giới thiệu về truyện ngắn Hai đứa trẻ và tác giả Thạch Lam
  • Dẫn dắt vào vấn đề

b. Thân bài

  • Khái quát chung
    • Xuất xứ: Trích trong tập truyện “Nắng trong vườn”
    • Tóm tắt: Hai đứa trẻ là câu truyện về hai đứa trẻ Liên và An . Liên và An đã từng có một cuộc sống đầy đủ vui vẻ ở Hà Nội. Do gia đình sa sút, hai đứa trẻ phải về sống nơi phố huyện - một cuộc sống nghèo khổ, đơn diệu. Liên cảm thấy nơi đây buồn tẻ trong một buổi chiều tà nhìn thấy những đứa trẻ con đi nhặt nhạnh những đồ thừa. Chung quanh chúng là cuộc sống tàn lụi của chị Tí, bác Siêu, bác Xẩm.... Thế nhưng chừng ấy người sống trong bóng tối vẫn hy vọng cái gì đó tươi sáng hơn. Mong ước ấy vẫn được thể hiện qua thao tác chờ chuyến tàu đêm chạy qua phố huyện.
  • Phân tích
    • Bức tranh cuộc sống nơi phố huyện qua ánh nhìn và cảm xúc của Liên
      • Không gian
        • Nghèo nàn, xác xơ, tàn lụi: buổi chiều tàn, phiên chợ tàn, ga xép mòn mỏi trong sự đợi chờ,….
        • Êm đềm, thơ mộng: buổi chiều êm đềm, nhẹ nhàng trong những rung cảm tinh tế của tâm hồn cô bé mới lớn, đêm tối thơ mộng, êm ả, thoảng nhẹ; cảm giác buồn man mác, êm ái và nhẹ nhàng trong tâm hồn Liên ….
      • Thời gian: bắt đầu là buổi chiều và kết thúc là lúc “đêm tịch mịch và đầy bóng tối”:  phố huyện chìm dần vào đêm tối à bóng tối bủa vây, cuộc đời con người đang dần chìm vào đêm tối
      • Màu sắc: sự đối lập, tương tranh giữa ánh sáng và bóng tối
      • Âm thanh
        • Buồn lặng, ngưng đọng: âm thanh đoàn tàu náo động nhưng vụt nhanh; âm thanh phố huyện à  buồn bã, không có sự hồi âm; tiếng ếch nhái, tiếng người nói, tiếng cười của người điên, tiếng đàn run bần bật….
        • Náo nức, đợi trông: tiếng trống thu không, tiếng reo khi thấy hàng phở bác Siêu “Kìa, hàng phở của bác Siêu đến kia rồi”, tiếng reo khi chuyến tàu đến “Đèn ghi đã ra kia rồi” → sự náo nức, chờ đợi chuyến tàu đêm đi qua
      • Con người: những kiếp người tàn tạ; nhân vật Liên,….
  • Hình ảnh chuyến tàu đêm
    • Xuất hiện trong sự chờ đợi háo hức của người dân phố huyện: mang theo ánh sáng rực rỡ, âm thanh náo động → một thế giới hoàn toàn khác
    • Chuyến tàu kéo dài trong niềm nao nức và đi qua trong sự nuối tiếc của hai đứa trẻ và những người dân phố huyện
    • Ý nghĩa của hình ảnh đoàn tàu: niềm vui trong thoáng chốc cho phố huyện nghèo, là tia hồi quang nhìn về quá khứ tươi đẹp, êm đềm của chị em Liên, là biểu tượng cho một thế giới thật đáng sống: sức sống mạnh mẽ, sự giàu sang và rực rỡ ánh sáng, hoàn toàn đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nàn, tối tăm và quẩn quanh của những người dân phố huyện. Đoàn tàu mang mơ ước, ánh sáng, sự trông đợi vào tương lai của những kiếp người tàn tạ, nghèo nàn, lầm lũi.
    • Ý nghĩa của việc thức đợi tàu: thể hiện niềm mong mỏi vượt thoát ra khỏi cuộc sống tù túng, không cam chịu cái hiện tại tầm thường, tẻ nhạt. Đồng thời thể hiện giá trị nhân văn, nhân bản cao quý: thái độ trân trọng, nâng niu và sự tin tưởng của tác giả vào khát vọng tiềm ẩn trong những con người đang mòn mỏi trong cuộc sống tù túng, quẩn quanh.

c. Kết bài

  • Nêu cảm nhận, nhận xét, đánh giá chung về truyện ngắn Hai đứa trẻ
  • Mở rộng vấn đề bằng suy nghĩ và liên tưởng của cá nhân

Bài văn mẫu

​Đề bài: Phân tích truyện ngắn Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam

Gợi ý làm bài

Bài văn mẫu 1

Thạch Lam là gương mặt khá đặc biệt của nhóm Tự lực văn đoàn. Là thành viên của nhóm nhưng sáng tác của Thạch Lam không giống với các nhà văn khác cùng nhóm. Các nhà văn Tự lực văn đoàn thường hướng ngòi bút tới tầng lớp trí thức tiểu tư sản. Nhân vật của họ thường là những trí thức Tây học, những cô gái mới với những khung cảnh sống nên thơ, những chuyện tình yêu lãng mạn. Tiến bộ hơn, họ thể hiện sự phản kháng của những người trẻ tuổi với những nếp sống cổ hủ và những nguyên tắc phong kiến khắt khe. Nhưng nhìn chung, Tự lực văn đoàn là nhóm sáng tác thiên về cảm hứng lãng mạn tiêu cực, trốn tránh hiện thực bằng cách xây dựng nên những thế giới của ảo tưởng để tự an ủi mình. Còn Thạch Lam thì lại khác, văn Tự lực văn đoàn thường đượm nỗi buồn lãng mạn còn văn Thạch Lam lại chất chứa nỗi đau hiện thực. Ông hướng đến những con người nghèo khổ, những số phận nhỏ bé bất hạnh. Không gay gắt, cay nghiệt như Vũ Trọng Phụng, không sâu xa như Ngô Tất Tố hay hài hước như Nguyễn Công Hoan trong phản ánh hiện thực nhưng văn của Thạch Lam vẫn thể hiện những giá trị hiện thực sâu sắc.

Truyện ngắn của Thạch Lam thường giàu chất trữ tình, truyện không có cốt truyện. Nhà văn không tạo dựng những tình huống truyện éo le, gay cấn, cũng không có những xung đột thiện ác, giàu nghèo gay gắt. Truyện của Thạch Lam chỉ như những đoạn thủ thỉ tâm tình, nhẹ nhàng mà thấm thía, nhưng vẫn có giá trị phản ánh hiện thực và thể hiện những tư tưởng nhân văn sâu sắc. Hai đứa trẻ là câu chuyện về một ngày thường như bao ngày tháng khác ở một phố huyện. Nhà văn chọn bối cảnh là một ngày chợ phiên. Và thời điểm bắt đầu truyện là cảnh chợ chiều vừa tàn. Các tình tiết được kể tự nhiên theo chiều thời gian tuyến tính. Liên và An dọn hàng và bắt đầu ngồi chờ đợi chuyến tàu đêm. 

---Để tham khảo nội dung đầy đủ của tài liệu, các em vui lòng tải về máy hoặc xem trực tuyến---

Những ước mơ của họ chỉ chợt lóe lên khi đoàn tàu chạy qua, cũng có khi có có ước mơ nhưng chỉ khi đoàn tàu chạy qua họ mới cảm thấy những mong muốn của họ mới trở nên lấp lánh và có hi vọng hơn. Hai đứa trẻ, một tác phẩm lãng mạn, xúc động và đầy ý nghĩa. Những kiếp người nơi phố Huyện, họ luôn là những con người mang một cuộc sống đáng thương nhưng đầy sự khát khao và cháy bỏng nhưng thật sự, những điều mà khát khao cháy bỏng đo thực ra chỉ là sự mong manh và huyền ảo.

Qua tác phẩm “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam còn thể hiện sự khát khao to lớn của một đời người,một số phận nghèo khổ muốn vươn tới một cuộc sống tốt đẹp tuy còn khó khăn và lắm chật vật. Tài năng của Thạch Lam thông qua đó mà được bộc lô,đặc biệt là sự tinh tế tròn tả cảnh và phân tích diễn biến tâm lí nhân vật khiến truyện đi vào lòng người một cách tự nhiên nhất.

Hi vọng, với tài liệu trên, các em đã có thêm bài văn mẫu hay phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ để tham khảo, ôn tập và củng cố kiến thức đã học về tác phẩm này. Học 247 chúc các em gặt hái được nhiều kiến thức hay và bổ ích từ tài liệu trên.

--MOD Ngữ văn HOC247 (tổng hợp và biên soạn)

 

Tài liệu liên quan