Sinh học 9 Bài 5: Lai hai cặp tính trạng (tiếp theo)

5 trắc nghiệm 4 bài tập SGK 1 hỏi đáp

Trong bài học này các em được biết về cách giải thích kết quả thí nghiệm lai hai tính trạng của Menđen, nội dung quy luật phân li độc lập và vai trò của quy luật đó trong quá trình tiến hoá và chọn giống.

Tóm tắt lý thuyết

3. Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

  • Menđen cho rằng mỗi cặp tính trạng do một cặp nhân tố di truyền quy định.
  • Quy ước:
    • Gen A quy định hạt vàng, gen a quy định hạt xanh.
    • Gen B quy định hạt trơn, gen b quy định hạt nhăn.
    • Kiểu gen vàng, trơn thuần chủng: AABB
    • Kiểu gen xanh, nhăn thuần chủng: aabb
  • Menđen lập sơ đồ giải thích kết quả thí nghiệm như sau:

Sơ đồ Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

  • Kiểu gen AABB trong quá trình phát sinh giao tử cho một giao tử AB, kiểu gen aabb cho 1 giao tử ab → thụ tinh AaBb

→ Fhình thành giao tử, do sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp gen tương ứng tạo ra 4 giao tử với tỉ lệ ngang nhau Ab, AB, aB, ab.

  • Do sự kết hợp ngẫu nhiên của 4 giao tử bố và 4 giao tử mẹ ⇒ F2 có 16 hợp tử.
  • Phân tích kết quả lai:

Phân tích kết quả phép lai hai tính trạng

  • Tỉ lệ Vàng: Xanh: 3: 1; Tỉ lệ Trơn : Nhăn: 3:1

  • Tỉ lệ kiểu hình ở F2: 9 Vàng - Trơn: 3 Vàng- Nhăn: 3 Xanh - Trơn: 1 Xanh - Nhăn ⇒ 9: 3: 3:1

⇒ Quy luật phân li độc lập: Các cập nhân tố di truyền đã phân li độc lập trong quá trình phát sinh giao tử.

4. Ý nghĩa của quy luật phân li độc lập

  • Quy luật phân li độc lập đã chỉ ra một trong những nguyên nhân làm xuất hiện những biến dị tổ hợp vô cùng phong phú ở các loài sinh vật giao phối. Loại biến dị này là một trong những nguồn nguyên liệu quan trọng đôi với chọn giống và tiến hoá.
  •  Khi các cặp alen phân li độc lập thì quá trình sinh sản hữu tính sẽ tạo ra một  lượng lớn biến dị tổ hợp, điều này đã giải thích sự đa dạng của sinh giới.

* Biến dị tổ hợp: kiểu hình mới xuất hiện ở đời con do sự tổ hợp lại các alen từ bố và mẹ. Biến dị tổ hợp phụ thuộc vào số tổ hợp gen (tổ hợp giao tử) ở con lai, số tổ hợp giao tử càng lớn thì biến dị tổ hợp càng cao.

               Số tổ hợp giao tử = số giao tử đực x số giao tử cái trong phép lai đó.

  • Nếu biết được các gen quy định các tính trạng nào đó phân li độc lập thì có thể dự đoán kết quả phân li kiểu hình ở đời sau. Do đó, qua lai giống con người có thể tổ hợp lại các gen, tạo ra các giống mới có năng suất cao, phẩm chất tốt. 

Lời kết

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Giải thích được kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng theo quan điểm của Menđen
  • Trình bày được quy luật phân li độc lập
  • Phân tích được ý nghĩa của quy luật phân li độc lập đối với chọn giống và tiến hoá

Các em cố gắng luyện tập trắc nghiệm Lai hai cặp tính trạng (tiếp)bài tập SGK để củng cố kiến thức. Nếu có gì còn khó khăn về Lai hai cặp tính trạng các em vui lòng đặt câu hỏi nằm trong phần hỏi đáp Lai hai cặp tính trạng (tiếp) để cộng đồng sinh học của HOC247 sẽ sớm giải đáp cho các em.

Ngoài ra, các em có thể tìm hiểu thêm kiến thức Thực hành Tính xác suất xuất hiện các mặt của đồng kim loại ở bài sau nhé!

-- Mod Sinh Học 9 HỌC247