Sinh học 10 Bài 7: Tế bào nhân sơ

5 trắc nghiệm 5 bài tập SGK 1 hỏi đáp

Trong bài này các em được tìm hiểu về đặc điểm chung, cấu trúc các thành phần của sinh vật nhân sơ. Các em có cái nhìn khách quan về thế giới sinh vật vô cùng nhỏ bé bằng mắt thường không thấy được xung quanh ta.

Tóm tắt lý thuyết

1. Đặc điểm chung của tế bào nhân sơ

  • Chưa có nhân chính thức
  • TBC không có hệ thống nội màng, không có các bào quan có màng bao bọc.

Sinh vật nhân sơ

  • Kích thước nhỏ: 1 – 5 µm (≈ 1/10 kích thước TB nhân thực).

Độ lớn các bậc cấu trúc của thế giới sống

  • TB nhân sơ có kích thước nhỏ có ưu thế:
    • TB nhỏ nên tỉ lệ S/V lớn → tốc độ TĐC với MT diễn ra nhanh
    • TB sinh trưởng nhanh.
    • Phân chia nhanh làm tăng nhanh số lượng tế bào.

2. Cấu tạo tế bào nhân sơ

Cấu tạo của tế bào nhân sơ

a. Thành tế bào, màng sinh chất, lông và roi.

Thành tế bào

  • Thành phần hoá học là peptiđôglican.
  • Vai trò: quyết định hình dạng của tế bào vi khuẩn.
  • Vi khuẩn được chia làm hai loại:
    • VK Gram dương: bắt màu tím
    • VK Gram âm: bắt màu đỏ

Bắt màu của vi khuẩn

  • Một số TBVK, bên ngoài thành TB còn có một lớp vỏ nhầy → hạn chế khả năng thực bào của bạch cầu.

Màng sinh chất

Thành phần: do phôtpholipit và prôtêin cấu tạo nên.

Vai trò: Bao bọc cơ thể và thực hiện trao đổi chất.

Mô hình màng sinh chất

Lông và roi

  • Bản chất là prôtêin
  • Vai trò: Giúp cơ thể di chuyển, bám dính...

b. Tế bào chất

  • Vị trí: nằm giữa màng sinh chất và vùng nhân.
  • Gồm 2 thành phần:
  • Bào tương (dạng keo bán lỏng):
    • Không có hệ thống nội màng.
    • Các bào quan không có màng bọc.
  • Một số VK có các hạt dự trữ.
  • Ribôxôm (rARN + prôtêin):
    • Không có màng.
    • Kích thước nhỏ.
    • Là nơi tổng hợp prôtêin.

c. Vùng nhân

  • Không có màng bao bọc.
  • Chỉ chứa một phân tử ADN dạng vòng
  • Một số VK còn có các ADN dạng vòng nhỏ gọi là plasmit, ít quan trọng.

Vùng nhân của tế bào nhân sơ

 

Lời kết

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Nêu được đặc điểm chung của tế bào nhân sơ.
  • Trình bày được các thành phần cấu tạo nên tế bào nhân sơ và vai trò của chúng.
  • Mô tả được cấu trúc của 1 tế bào nhân sơ.

Các em cố gắng luyện tập trắc nghiệm Tế bào nhân sơ và bài tập SGK để củng cố kiến thức. Nếu có gì còn khó khăn về Tế bào nhân sơ các em vui lòng đặt câu hỏi nằm trong phần hỏi đáp Tế bào nhân sơ để cộng đồng sinh học của HOC247 sẽ sớm giải đáp cho các em.

Ngoài ra, các em có thể tìm hiểu thêm kiến thức Tế bào nhân thực ở bài tiếp theo nhé!

-- Mod Sinh Học 10 HỌC247