Bài 29: Rô-bin-son ngoài đảo hoang - Đi-phô - Ngữ văn 9


Bài học này giú các em hiểu và hình dung được cuộc sống gian khổ và tinh thần lạc quan của Rô - bin - xơn một mình trên đảo hoang, bộc lộ bức chân dung tự họa của nhân vật.

Tóm tắt bài

1. Tìm hiểu chung

a. Tác giả De–ni–ơn Đi–phô

  • Ông sinh năm 1660, mất năm 1731.
  • Là nhà văn lớn của nước Anh vào thế kỉ XVIII.
  • Ông đến với tiểu thuyết khi gần 60 tuổi.
  • Các tác phẩm nổi tiếng: Rô–bin–xơn Cru–xô, Thủ lĩnh Xinh–gơ–tơn, Đại tá Jec, Rô–xa–na,...

b. Tác phẩm

  • Là tác phẩm tiểu thuyết đầu tay và nổi tiếng nhất.
  • Văn bản được trích từ tiểu thuyết Rô–bin–xơn Cru–xô.

c. Bố cục 

Có thể chia làm 3 phần:

  • Phần 1: Từ đầu đến tôi như dưới đây: Tựu cảm nhận về chân dung.
  • Phần 2: Tiếp theo đến áo quần của tôi: Trang bị và trang phục của Chúa đảo.
  • Phần 3: Còn lại: Diện mạo của vị chúa đảo.

2. Đọc hiểu văn bản

a. Tự cảm nhận về chân dung mình

  • Nếu ai gặp sẽ hoảng sợ, phá lên cười sằng sặc.
  • Khi lặng ngắm → mỉm cười tưởng tượng bản thân lang thang với trang phục như vậy.

⇒ Cảm nhận của anh về chân dung mình với hình dáng và bộ dạng của anh rất kì lạ, quái dị và tức cười. Người khác nhìn anh chắc phải sợ hãi.

  • Đưa ra cảm nhận nhân vật với giọng dí dỏm, hài hước, tự diễu mình khiến người đọc muốn tìm hiểu tại sao lại như vậy.

b. Trang phục và trang bị của vị chúa đảo.

  • Trang phục: Mũ, áo, quần, ủng → tác giả miêu tả từng bộ phận rất tỉ mỉ, hình dáng, chất liệu và công dụng.

→ Trạng phục đặc sắc bởi tất cả đều do tác giả sáng tạo làm ra nó, tất cả đều bằng da dê, rất kì cục, ngộ nghĩnh nhưng cũng rất tiện dụng trong hoàn cảnh khí hậu khắc nghiệt ở đảo.

  • Trang bị: Thắt lưng, rìu con, cưa nhỏ, túi đạn, túi thuốc súng,..→ Trang bị rất nhiều, rất lỉnh kỉnh và cồng kềnh.

⇒ Trang bị và trang phục của Rô–bin–xơn thật là độc đáo và đặc biệt. Nó là kết quả của lao động, sáng tạo của nghị lực và tinh thần vượt lên hoàn cảnh để sống. Đó chính là suy nghĩ sáng tạo, lao động cật lực của anh.

c. Diện mạo Rô–bin–xơn

  • Không đến nỗi đen cháy → Giọng dí dỏm, hài hước.
  • Râu ria: Vừa dài, vừa to, hình dáng kì quái.

→ Hai nét đặc biệt nhất của nét chân dung tự họa, dễ nhận ra nhất trong 10 năm sống trên đảo. Qua hai nét chân này người đọc có thể hình dung được cuộc sống của Rô–bin–xơn hết sức khó khăn, thiếu thốn, gian khổ đối với một con người đơn độc.

d. Cuộc sống gian nan sau bức chân dung

  • Qua đoạn văn tả chân dung ta thấy được một cuộc sống khó khăn, gian nan, vất vả của Rô–bin–xơn một mình trên đảo trong 10 năm. 
  • Rô–bin–xơn phải chống chọi với đói rét, mưa nắng, bão tố, thú dữ, bệnh tật,...

→ Với trí thông mình, nghị lực và khéo léo đã giúp Rô–bin–xơn tồn tại và chiến thắng hoàn cảnh.

3. Tổng kết

a. Nội dung

  • Cuộc sống khó khăn gian khổ, tinh thần lạc quan của Rô–bin–xơn.

b. Nghệ thuật

  • Giọng kể hài hước, dí dỏm.
  • Cách kể tỉ mỉ.

Bài tập minh họa

ví dụ:

Đề: Phân tích nhân vật Rô–bin–xơn trong tiểu thuyết Rô–bin–xơn Cru–xô.

 

Gợi ý làm bài

1. Mở bài 

  • Giới thiệu bức chân dung tự họa của nhân vật Rô–bin–xơn trong đoạn trích Rô–bin–xơn Cru–xô.
  • Câu chuyện cho người đọc thấy cuộc sống gian khổ của nhân vật và tinh thần lạc quan bất chấp mọi gian khổ.

2. Thân bài

  • Tóm lược nét chính về nhân vật Rô–bin–xơn Cru–xô.
  • Ngôn ngữ kể chuyện ở ngôi thứ nhất - nhân vật xung "tôi" tạo cảm giác sinh động.
  • Đoan trích tự thuật một cách sinh động hình ảnh của Rô–bin–xơn ngoài đảo hoang.
  • Ngôn ngữ kể chuyện hóm hỉnh, nghệ thuật miêu tả và dẫn chuyện của nhà văn đem đến suy ngẫm về vẻ đẹp con người tự vươn lên mọi khó khăn, khắc nghiệt của thiên nhiên.

a. Bức chân dung của Rô–bin–xơn

  • Nhân vật đã trải qua 10 năm một mình giữa đảo hoang. Những khó khăn không làm mất đi tinh thần hài hước của nhân vật.
  • Trang phục của Rô–bin–xơn: tất cả đều được tự tạo nên bằng bàn tay của chàng.
  • Mục đích không phải làm đẹp mà chính là để tồn tại.
  • Trang bị của Rô–bin–xơn: những vật dụng tối thiểu giúp chàng vượt lên khó khăn, bảo đảm cho những nhu cầu thiết yếu giữa thiên nhiên hoang dại (cái cưa, cái rìu, thuốc súng, đạn ghém, cây súng, cái dù).
  • Diện mạo của Rô–bin–xơn: bộc lộ sự hài hước trong bộ ria đặc biệt. Tự nhìn ngắm và hài lòng về bản thân.

b. Cuộc sống gian nan sau bức chân dung:

  • Trải qua nỗi cô đơn suốt một thời gian dài. Phải một mình đối mặt với chính mình.
  • Thử thách của thời tiết khắc nghiệt: hiện lên qua chiếc mũ da dê để chống chọi với nắng mưa bất thường của vùng xích đạo, thời tiết có thể quật ngã con người bất cứ lúc nào.
  • Sức mạnh con người quyết tâm vượt lên hoàn cảnh: Rô–bin–xơn vượt qua thử thách thời gian tự tạo lập cuộc sống của riêng mình, không nản lòng nhụt chí.

c. Tinh thần của Rô–bin–xơn ngoài đảo hoang

  • Không phàn nàn than thở trước gian khổ, thiếu thốn, lòng can đảm đương đầu với hoàn cảnh nghiệt ngã.
  • Tính hài hước là vũ khí tinh thần quan trọng, thể hiện sự tự tin, lạc quan vượt lên thử thách.
  • Bài học rút ra từ đoạn trích: sức mạnh ý chí, tinh thần là nguồn động lực giúp con người vượt lên thử thách số phận. Khả năng sinh tồn của con người vô cùng lớn lao .
  • Tinh thần lạc quan trong đoạn trích tạo sức hấp dẫn của hình tượng, gắn với cảm hứng ca ngợi con người của nhà văn.

3. Kết bài 

  • Cảm nhận sâu sắc của bản thân về hình tượng, niềm tin vào giá trị con người.

 

Lời kết

Sau bài học này các em cần nắm được

  • Cuộc sống khốn khổ, gian nan của Rô–bin–xơn ngoài đảo hoang.
  • Sự lạc quan, tinh thần và ý chí vượt lên hoàn cảnh khó khăn để sống thoải mái.
  • Bài học cho mỗi người chúng ta sống lạc quan, sáng tạo và vượt lên mọi khó khăn trong cuộc sống.
  • Để chuẩn bị cho bài học tiếp theo đạt kết quả cao các em tham khảo trước bài Tổng kết về ngữ pháp.

 

 

-- Mod Ngữ văn 9 HỌC247