Hóa học 9 Bài 47: Chất béo

5 trắc nghiệm 4 bài tập SGK

Chất béo là thành phần quan trọng trong bữa ăn hàng ngày của chúng ta. Vậy chất béo là gì? Thành phần và tính chất của nó như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài giảng về Chất béo sau:

Tóm tắt lý thuyết

1. Chất béo có ở đâu?

thực phẩm chứa nhiều chất béo

Hình 1: Thực phẩm chứa nhiều chẩt béo

Chất béo là thành phần chính của mỡ, dầu ăn… có trong cơ thể động vật và thực vật.

2. Tính chất vật lí của chất béo

Chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước, tan được trong benzen, xăng, dầu hoả,…

Tính tan của chất béo

Hình 2: Thử tính tan của chất béo với

a) Nước b) Benzen

3. Thành phần và cấu tạo của chất béo

  • Chất béo là hỗn hợp nhều este của glixerol với các axit béo và có công thức dạng chung là  (RCOO)3C3H5

  • Glixerol có CTCT là: công thức cấu tạo của glixerol. Viết thu gọn lại là C3H5(OH)3

  • Axit béo có CT chung là RCOOH. Công thức chung của chất béo là (RCOO)3C3H5

⇒ Chất béo là hỗn hợp nhều este của glixerol với các axit béo và có công thức dạng chung là  (RCOO)3C3H5

4. Tính chất hóa học của chất béo

a) Phản ứng thủy phân trong môi trường axit

(RCOO)3C3H5+3H2O \(\xrightarrow[axit]{t^{0}}\)C3H5(OH)3 +  3RCOOH 

b) Phản ứng thủy phân trong kiềm (phản ứng xà phòng hóa)

(RCOO)3C3H5+3NaOH  \(\overset{t^{0}}{\rightarrow}\) C3H5(OH)3  + 3RCOONa

5. Ứng dụng

Năng lượng của chất béo

Hình 3: So sánh năng lượng tỏa ra khi oxi hóa thức ăn

  • Chất béo là thành phần cơ bản trong thức ăn của người và động vật
  • Chất béo rất giàu năng lượng giúp cơ thể hấp thu các vitamin A,D,E,K...

  • Dùng để điều chế glixerol và xà phòng

6. Tổng kết

Sơ đồ chuyển hóa chất béo trong cơ thể

Hình 4: Sơ đồ chuyển hóa chất béo trong cơ thể

sơ đồ tư duy bài chất béo

Hình 5: Sơ đồ tư duy bài Chất béo

Bài tập minh họa

Bài 1:

Tính khối lượng muối thu được khi thủy phân hoàn toàn 17,16 kg một loại chất béo. Biết quá trình thủy phân cần dùng vừa đủ 2,4 kg NaOH và thu được 0,736 kg Glixerol. Tính khối lượng xà phòng thu được từ khối lượng muối trên. Biết muối của Axit béo chiếm 60% khối lượng xà phòng.  

Hướng dẫn:

Phương trình tổng quát là: Chất béo + NaOH → Muối + Glixerol

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng cho phản ứng ta có:

mchất béo + mNaOH = mmuối + mGlixerol

⇒ mmuối = mchất béo + mNaOH - mGlixerol = 17,16 + 2,4 - 0,736 = 18,824 (kg)

Vì muối của Axit béo chiếm 60% khối lượng xà phòng nên:

mxà phòng = \(\frac{{18,824.100}}{{60}} = 31,37(kg)\)

Lời kết

Sau bài học cần nắm:

  • Chất béo có ở đâu?
  • Tính chất vật lí của chất béo
  • Thành phần và cấu tạo của chất béo

Các em có thể hệ thống lại nội dung bài học thông qua phần hướng dẫn Giải bài tập Hóa học 9 Bài 47 và bài kiểm tra Trắc nghiệm Hóa học 9 Bài 47 có phương pháp và lời giải chi tiết. Trong quá trình học tập nếu có bất kì thắc mắc gì, các em hãy để lại lời nhắn ở mục Hỏi đáp để cùng cộng đồng Hóa HOC247 thảo luận và trả lời nhé. Chúc các em học tốt!